Đêm thơ Kevin Bowen và ra mắt tập thơ Khúc hát thành Cổ Loa

Trong diễn từ chào mừng, nhà thơ Hữu Thỉnh nói: - Chỉ với thơ, đã vẽ nên hoàn chỉnh tâm hồn, nên hành trình suốt cuộc đời của nhà thơ. Nhưng với Kevin Bowen, một người yêu Việt Nam kiên nhẫn và sâu nặng, hơn 20 năm trước đã mời làm khách tại nhà mình hàng chục nhà văn nhà thơ Việt cộng; đã kiên trì đòi chính phủ Mỹ phải bình thường hóa quan hệ với Việt Nam đến mức có tổ chức đã kiện ông ra tòa vì thân Cộng và sau hơn 4 năm tranh đấu, Kevin đã thắng kiện. Do đó, chúng ta chào mừng hơn một tập thơ, chúng ta chào mừng một trái tim bè bạn lớn của Việt Nam, nhà thơ Kevin Bowen. Nhà thơ Kevin Bowen nói: - Chúng tôi, những người lính Mỹ đã từng nói với nhau, chúng tôi đánh mất tuổi thanh xuân của mình ở Việt Nam. Khi trở lại Việt Nam để tìm hiểu kỹ hơn dân tộc đã một thời là kẻ thù, chúng tôi từ ngạc nhiên đến yêu mến khâm phục. Từ yêu mến, chúng tôi tìm lại được tuổi thanh xuân đã mất. Vì tình yêu và thi ca chính là tuổi xuân của hết thảy con người. Nhà thơ Hữu Thỉnh nói đây là tập thơ đầu tiên của tôi được xuất bản ở Việt Nam, riêng tôi, tôi coi đây như là xuất bản lần đầu tiên thơ mình trên thế giới này.

Đêm thơ và lễ ra mắt tập thơ mới của Kevin Bowen diễn ra khá hoành tráng và ấn tượng tại Hội trường Nhà văn hóa Thanh Niên Hà Nội (đảo nổi hồ Thiền Quang) tối ngày 22 - 3 - 2011 với sự hiện diện của gia đình nhà thơ, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam và đông đảo các nhà thơ nhà văn, các phóng viên thông tấn và công chúng yêu thơ. MC là các nhà thơ Nguyễn Phan Quế mai, Hữu Việt khá duyên dáng. Cả hội trường vỗ tay không ngớt khi MC thông báo, nội trong 2 ngày nữa, nhà thơ kevin Bowen sẽ nhận Giải thưởng Phan Chu Trinh vì những nỗ lực không mệt mỏi cho việc truyền bá văn hóa, văn học Việt Nam ra thế giới, đặc việt là với công chúng Mỹ. Trong diễn từ chào mừng, nhà thơ Hữu Thỉnh nói:

- Chỉ với thơ, đã vẽ nên hoàn chỉnh tâm hồn, nên hành trình suốt cuộc đời của nhà thơ. Nhưng với Kevin Bowen, một người yêu Việt Nam kiên nhẫn và sâu nặng, hơn 20 năm trước đã mời làm khách tại nhà mình hàng chục nhà văn nhà thơ Việt cộng; đã kiên trì đòi chính phủ Mỹ phải bình thường hóa quan hệ với Việt Nam đến mức có tổ chức đã kiện ông ra tòa vì thân Cộng và sau hơn 4 năm tranh đấu, Kevin đã thắng kiện. Do đó, chúng ta chào mừng hơn một tập thơ, chúng ta chào mừng một trái tim bè bạn lớn của Việt Nam, nhà thơ Kevin Bowen.

Nhà thơ Kevin Bowen nói:

- Chúng tôi, những người lính Mỹ đã từng nói với nhau, chúng tôi đánh mất tuổi thanh xuân của mình ở Việt Nam. Khi trở lại Việt Nam để tìm hiểu kỹ hơn dân tộc đã một thời là kẻ thù, chúng tôi từ ngạc nhiên đến yêu mến khâm phục. Từ yêu mến, chúng tôi tìm lại được tuổi thanh xuân đã mất. Vì tình yêu và thi ca chính là tuổi xuân của hết thảy con người. Nhà thơ Hữu Thỉnh nói đây là tập thơ đầu tiên của tôi được xuất bản ở Việt Nam, riêng tôi, tôi coi đây như là xuất bản lần đầu tiên thơ mình trên thế giới này.

Đêm thơ diễn ra đầm ấm với giọng ngâm thơ của các nghệ sỹ, các nhà thơ đọc bản dịch.

Mũ sắt II

Dọc sông Hương, các quán hàng đang dọn.

Những chiếc rổ tre, chồng lên nhau.

Tiếng chim hót lảnh lót khắp bàn nghi ngút khói hương.

Cuối hàng, hàng đống chiên, bộ áo lính bạc màu,

Bi đông, chiếc mũ sắt trầy xước và bộ đồ phi công,

Trải ra êm ái, như chờ đợi người về.

Người Mỹ trầm lặng

Chúng ta cầm cốc rồi uống.

Đã hai năm người lính Mỹ mới trở lại kể câu chuyện mình

Đã bắn pháo sáng thẳng lên trời đêm đó,

Báo hiệu bên này có địch,

Hành động miễn cưỡng trong chiến tranh.

Anh ta không bao giờ biết rằng nửa đêm

Một nhóm nghệ sĩ từng đi dọc con hào,

Nhìn thấy những chùm pháo sáng

Giờ đang ngồi cạnh anh

Lắng nghe người lính phản chiến kể câu chuyện đó

Những tấm ảnh, những cái ôm

Anh không hiểu sự nồng nàn kỳ lạ đó

Họ không nói là chính họ

Đã nhìn thấy chùm pháo hiệu ấy

Chúng ta lại nâng cốc và uống.

Và âm nhạc nồng nàn như lửa

Ni cô ở Sơn Tây

Hai chiếc áo nâu sồng treo trên dây,

Những bình hoa, cây vạn tuế, hàng rổ hạt phơi nắng hong khô.

Cụ bà bán quạt nan gần cổng miếu đông..

Trên cánh đồng phía dưới, một đám ma đang đi

Thành đoàn trên con đường dọc hàng cây.

Hội trống, tiếng khóc của tù và xé đường tới miếu.

Từ ngôi nhà gỗ mái rạ nhỏ xinh,

Bà bước ra ngoài trong áo nâu sồng.

Dưới cái nhìn của bà thế gian bỗng ngưng lại

Tang tóc trôi qua miếu đột ngột đổi thay

Như một ngày hội bí ẩn của cuộc đời trần thế

Canh bóng cá

Hôm qua canh bóng cá và ốc,

Hôm nay là cá trê và cá chình.

Than hoa đỏ rực nồi nước

Chúng tôi nâng thìa theo phép lịch sự mới học.

Những điều tối tăm trong mình tự trôi đi.

Những cơn sốt mê sảng

Cơn sốt đến như rắn trườn trong đêm

Rùng mình lạnh giá

“Bác sỹ. Bác sỹ ” tiếng một người lạ

Gọi vào bóng đêm.

Người cầm nến, gạc, một ấm sôi sùng sục những lá nho.

Ngón trỏ ai đó bắt mạch vừa lắc đầu

Mạch của người bệnh đã mất giống như những dòng sông nhỏ

Lạc mất sông mẹ cuộc đời

Nhưng rồi ở nơi ấy, mọi thứ sẽ mỉm cười

Và nguôi ngoai nơi tận cùng nguồn cội

Nghệ thuật Tình Yêu và Thủy học ở Hà Nội

Tặng Thủy

Trong mùa gió Phương Bắc

Cô đào một cái hầm bên ngoài

Tòa nhà trát vữa

Nơi cô sống.

Trong căn hộ 9m vuông

Với bố mẹ

Và em trai.

5h sáng,

Cô thức dậy

Từ chiếc võng và bắt đầu

Làm việc nhà trước khi

Đến chỗ làm.

Cuối cùng, cô nhấn chiếc bình

Thủy tinh mờ

Xuống cái bể nước bẩn,

Đặt chúng bên lò sưởi

Sau đó đi con đường

Mà cô vẫn đi,

Qua trường học cũ và con kênh.

Dường như đã quá xa

Cái ngày mà cô đào và đào

Cho anh. Cô là

Một trong những người đầu tiên

Trở lại từ trong đường hầm,

Bom vẫn rơi.

Họ không thể hiểu cô

Khi cô chỉ

Vào nước.

Sau đó cô chạy đi, đào trở lại

Tìm thấy anh, kéo anh

Lên trên bờ, hô hấp để kéo thứ nước bẩn

Ra khỏi ngực anh.

Một số đứa trẻ dậm chân,

Sau đó cô hiểu ra, lao từ trên đường

Và trường học vào những hào nước.

Mỗi buổi tối cô vẫn về nhà

Trên con đường ấy, đến nhà

Cô kiểm tra lại

Chiếc bếp đất

Để nấu ăn.

Có đêm, màu đỏ thẫm

Trong nồi cơm khiến cô chợt buồn

Khi nằm trên võng

Mơ về một người tình

Nằm trên đường ống dẫn nước sạch

Đi khắp những cánh đồng xanh

Của vùng châu thổ.

Hồ Thiền Quang

Dưới cửa sổ, người quét đường

Khua chổi chầm chậm quanh hồ.

Đèn của câu lạc bộ V.I.P

Sáng lấp lánh trên những vòm cây

Chiếc quạt xua đi không gian đêm nặng trĩu.

Tôi thức giấc sau hành trình dài

Nhiều đêm

Nhiều đêm

Mơ về những người tôi yêu.

Sâu trong góc tối của căn phòng,

Tôi tìm thấy họ trong những dáng vẻ

Mà tôi nhớ nhất. Một người hôn sâu

Vào cổ họng tôi. Một người vỗ tay

Trên giường. Một người mở cánh cửa.

Điều tôi không biết là chúng ta có thể

Thấm đẫm những người chúng ta yêu

Sâu đến mức tuyệt đối vào cơ thể chúng ta,

Chúng ta có thể gắn với họ

Như Một cho đến khi họ gọi chúng ta và ta hiểu ngay

Dù không có âm thanh nào được phát lên

Bởi vào những đêm như thế này

Trên một cái hồ đầy ánh sáng

Và tên của cái hồ chính là

Ánh sáng của Phật.

Chơi bóng rổ với Việt cộng

(Tặng Nguyễn Quang Sáng)

Một chiều xa trong chiến tranh

Khi chúng ta đang rạp mình phục kích

Những người đàn ông, đàn bà

Kẻ thù của chúng ta và trâu bò của họ

Hòa lẫn vào cây cỏ đất đai

Lúc đó chúng ta chẳng bao giờ nghĩ tới

Người đàn ông tóc hoa râm đi dép

Chiều nay đến ngồi dưới mái nhà ta

Hút thuốc lá Gô-loa

Và uống bia nhãn Mỹ

Cơn ho chiều cắt ngang câu chuyện

Khi ông kể về một ngày kháng chiến

Năm 1954

Ông đã làm ra sao để đánh lừa lính Pháp

Giờ ông đến gõ cửa nhà ta

Gọi chúng ta ra sân chơi vài đường bóng rổ

Sau một hồi ông vụng về, bỡ ngỡ

Những đường bóng gọn gàng tới đích đẹp làm sao

Ông nâng chân trái lên

Hai cánh tay lượn từ sau ra trước

Quả bóng bay theo quỹ đạo cầu vồng

Một, hai, ba... rồi mười lần trúng đích.

Chúng ta đứng nhìn ông im lặng

Quần soóc, áo phông, dép, tóc hoa râm

Ông nhìn chúng ta mỉm cười

Đó là món quà để con người hạ súng

Như ông đã cười bên chín nhánh Cửu Long

Và ở những nơi khác nữa chúng ta nghe

Lời ông thì thầm như thở

Còn có thể thắng thêm vài quả nữa.

Thiền tịnh ở chùa Từ Hiếu

(Tặng thầy Thích Thiện Hạnh)

Gió hư không chăm sóc những cây mai

Tỉa đi những chiếc là thừa, ngắt một bông hoa rụng

Bên dưới, những bông hoa hồng uốn cong

Trong những chiếc bình đất.

Tại nhà thiền,

Bát cơm được dâng lên.

Những cây đại, những đài trắng,

Vươn cánh lên thiên đường.

Một nhà sư đơn độc

Bước dọc theo con đường mòn

Chân của thầy và đường mòn cùng biến mất

Trong làn nước lúa xanh vô tận vô cùng.

Phố Hai Bà Trưng

Tại ngôi chùa của Hai nữ hoàng

Hai người phụ nữ mặc bộ đồ nâu

Đếm những thứ nhận được trong ngày hôm đó.

Từ những tấm rèm đỏ tươi

Sau lưng họ, con ngựa trắng nhìn ra,

Cái nhìn đã phai mầu cùng năm tháng

Những người đàn ông già trên bậu cửa,

Đập cánh tay như thể

Muốn xua đi thời tiết xấu,

Túi của họ đầy hoa trà.

Trên con đường ven hồ,

Những người đàn bà lặng lẽ quét rác

Và gió làm tung lên từng lớp

Sương mù sau lưng họ.

Quá đẹp, bạn chỉ có thể ngắm nhìn

Những vị Thánh giáng trần,

Đang hóa thân vào

Những ngón tay quét đường của họ.

Những người xúc cát ở Huế

Họ lao động cả ngày,

Lưng họ trải ra

Giống như tấm vải dưới ánh nắng mặt trời,

Những chiếc áo đen mở ra, ướt đẫm

Mồ hôi và nước sông.

Họ chỉ thay nhau nghỉ

Ở cuối thuyền, một mái chèo đơn độc

Đặt trên một miếng gỗ thô ráp.

Họ gần như không ý thức được

Công việc của họ đã thay đổi mầu sắc

Từ đen sang xanh sang trắng.

Đứng lặng im,

Giống như những ma chữ trên dòng nước,

Chuyện động nhẹ nhàng

Để cuốn đi những mái chèo dài

Đi qua những cánh đồng hoa súng trắng,

Những cánh hoa kỳ lạ đó

Bất ngờ trồi lên từ bùn sâu

Những bông hoa quay đầu lại

Nghe tiếng cát khóc nức nở trong nước

Nghe tiếng rễ từ đáy sâu đang đổ vỡ

Lay giật trên những bông hoa đang bung nở tự do

Khúc quanh của dòng sông

Mặt trời hoàng hôn,

Những ngọn núi,

Những cánh đồng ẩm ướt trải dài típ tắp,

Như ảo ảnh của những chiếc gương.

Những chiếc lá đầu tiên của cây bàng,

Vừa ngả vàng.

Du khách ăn khoai tây chiên

Bên chiếc cầu nơi hàng nghìn người đã chết

Những con thuyền xám trượt qua

Trên đường đến chợ,

Chùa,

Cát trắng của một nghĩa trang

Bóng tối trườn lên

Rồi ụp xuống dòng sông,

Thắp sáng đèn gọi cá,

Lưới được buông xuống.

Hãy để chúng tôi vào, hãy để chúng tôi vào, những cái chết vẫy gọi.

Bàn tay họ chới với, chới với

Bàn tay họ chới với, chới với

Vườn thơ ở Sông Bé

“Tôi nghe thấy làng tôi gọi tôi qua những cặp mắt của những chiếc lá gãy” – Nguyễn Duy

Anh ấy nghiêng ngọn nến về phía quyển sách

Tôi chật vật tìm từ cho bài thơ

Anh đi khắp nơi trong cuộc chiến

Và cuối cùng dừng lại.

Dựng lên ngôi nhà bằng đá này.

20 dặm cách thành phố

Chúng tôi ngồi trong ánh sáng nhạt nhòa

Tại bìa rừng

Ở vườn thơ.

Ba nghĩa trang vây quanh chúng tôi,

Những người chết trong ba cuộc chiến tranh

Giọng họ là tiếng kêu của bầy dế đêm nay

Tạo nên một dàn đồng ca kỳ lạ

Dàn đồng ca ấy quyện vào

Bài hát của cô gái trẻ

Quá đẹp và quá buồn

Những ngón tay gầy của cô tựa bàn tay Đức Phật,

Lồng vào mái tóc đẫm nước

Tiếng hát lập đi lập lại

Điệp khúc đẹp và buồn

Chiến tranh, chiến tranh.

Chiến tranh không phải trò đùa.

Lửa đốt lên, những đốm lửa,

Vỡ ra, tóe vụn và bao quanh

Khu vườn trên ngọn đồi.

Chúng bay lên như nén hương trong đêm.

Tiếng dế kêu mỗi lúc một to hơn.

Những con ếch ộp oạp từ những bụi cây.

Ai biết được có gì đó đang ra đi?

Ai biết được câu chuyện gì đang sẵn sàng kể lại?

Tia sáng mặt trời rơi xuống hàng cây,

Những con đường ánh sáng ẩn hiện

Qua những hàng cây cao su.

Họ đã đi bao xa rồi.

Làm thế nào mà trong buổi chiều đó bạn anh

Đã cúi xuống và nâng lên

Tấm nắp của quá khứ

Và một bàn tay đã chạm tới

Đưa cho anh một mẩu kim loại lấp lánh.

Con chết mất. Con chết mất, đứa trẻ trâu

Với cặp mắt nâu tối kêu lên

Và tiếng gào thét từ boongke,

Rồi cánh tay của quá khứ vươn tới

Rồi lấy đi mọi thứ quá nhanh.

Chiến tranh. Chiến tranh.

Chiến tranh không phải trò đùa.

Trong khu vườn thơ, những khuôn mặt biến mất

Và hiện ra trong ánh sáng chập chờn.

Đứa trẻ đã chạy đi gờ đang ở đâu?

Người bị bỏ lại trên cao nguyên?

Cô ca sĩ cải lương cúi mặt xuống người tình của mình,

Bài hát của cô tạo làn sóng rung động vượt lên trong bóng đêm.

Hai người bạn nắm bàn tay cô

Bóp chặt chúng trên ngực mình,

Như thể muốn lấy đi nỗi buồn của bài hát

Đưa trở lại trái tim họ

Và cứu cô,

Cứu rỗi tất cả chúng ta.