Đại hội VIII Hội Nhà văn Việt Nam

Sáng 5 – 8 – 2010 tại Học viện Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội, đã diễn ra phiên họp đầu tiên của Đại hội VIII.
Đại hội đã bầu Chủ tịch Đoàn gồm: Nhà thơ Hữu Thỉnh, nhà văn Lê Văn Thảo, Nguyễn Trí Huân, Hồ Anh Thái, Phan Thị Vàng Anh, Trần Đăng Khoa, Hữu Ước, Phan Trọng Thưởng, Lê Quang Trang, Nguyễn Hoa, Trần Đức Tiến, Đức Hậu, Xuân Đức, Lê Chí, Linh Nga Niek Đam Thanh Quế. Nhà văn Vũ Tú Nam, nguyên Tổng thư ký BCH Hội Nhà văn khoá V được mời ngồi Đoàn chủ tịch…Và Thư ký Đoàn: các nhà văn Võ Thị Xuân Hà, Đỗ Bích Thuý, Đinh Quang Tốn
Nhà văn Hữu Ước điều hành phiên họp buổi sáng.
Nhà văn Lê Văn Thảo đọc Báo cáo kiểm điểm nhiệm kỳ của BCH khoá VII
Đại hội đã nghe nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn VN khoá VII báo cáo về yêu cầu khách quan của công tác Hội đòi hỏi số lượng các uỷ viên và quy chế bầu BCH khoá VIII; vì với số lượng ít như vừa qua, gặp rất nhiều khó khăn. Chúng ta cần bầu lấy ít nhất 15 uỷ viên với số dư 5o%, 40%.
Nhà văn Cao Tiến Lê nói cần đề cử 3 lấy 1, lấy con số do Đại hội đề cử, con số do Đại hội cơ sở chỉ để tham khảo. Nhà văn Mai Quốc Liên nói không nhất thiết phải bầu đông, ít mà tinh thì quý hơn. Nhà văn Phạm Thị Minh Thư nói số lượng không quan trọng bằng năng lực quản lý, phụ trách những công việc của Hội, xin hãy lưu ý nếu chúng ta không muốn sau 5 năm nữa lại ngồi nói với nhau những điều y như ngày hôm nay vì những vấn đề tồn tại thì vẫn cứ tồn đọng. Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo nói bầu BCH là để phục vụ nhà văn, ai phục vụ tôi thì tôi bầu, và chỉ đề cử 2 chọn 1. Vi Thùy Linh: Tôi là một trong 15 người U 40 dự đại hội, không có tham vọng thế hệ tôi có ủy viên BCH nhưng xin hãy trẻ hóa, hãy tạo cơ may cho thế hệ vàng; đừng để họ già đi rồi mới sử dụng. Dư Thị Hoàn: Đại hội 5 năm mới gặp nhau một lần, nhưng mỗi tuần chúng ta gặp nhau tại báo Văn nghệ, mỗi tháng ở Tạp chí Nhà văn còn trên website thì hàng ngày; hãy làm cho 3 cơ quan truyền thông ấy mạnh lên, như thế là đoàn kết, là dân chủ, là Hội ta mạnh lên.
Đại hội đã nhất trí với đề xuất của BCH VII, sẽ bầu 15 ủy viên BCH khóa VIII.
Về số dư (tổng số Danh sách ứng cử để bầu) Đại hội nhất trí lấy 30 người.
Nhà thơ Trần Đăng Khoa, ủy viên BCH khóa VII công bố danh sách ban kiểm phiếu. Tất cả các vùng miền, khu vực đều có đại diện của mình.
Đầu giờ làm việc buổi chiều, nhà văn Nguyễn Trí Huân báo cáo kết quả Kiểm tra tư cách hội viên (đại biểu) ông phấn khởi nói rằng hơn 700 đại biểu đều đủ tư cách và Đại hội đã nhất trí không khiếu nại gì.
Mở đầu buổi tham luận, nhà văn Trần Thanh Giao đọc tham luận có nhan đề Làm thế nào để có tác phẩm hay? Nhưng chủ yếu ông đặt vấn đề thế nào là hay, là vấn đề cần thống nhất, hiện chúng ta mạnh ai nấy đánh giá, không theo thước đo khoa học, bị loạn chuẩn.
Nhà văn Võ Khắc Nghiêm: Đề nghị nhập 2 tạp chí Nhà văn và Văn học nước ngoài thành Tạp chí Văn chương, mỗi tháng ra 2 kỳ; cần có Tạp chí Phê bình nỗ lực định hướng và khơi gợi công chúng đọc văn; cần khởi động lại Tạp chí Văn học Công nhân, Hội cần nhận và nuôi dưỡng nó.
Nhà phê bình Phan Trọng Thưởng đọc bản tham luận có đầu đề Vì một nền văn học gắn với số phận dân tộc nhân dân. Các nhà văn thế kỷ XX đã gắn với cách mạng, tuy chưa có tác phẩm lớn, nhưng họ đã làm nên kỳ tích. Sang thế kỷ này, xu thế hội nhập đã tạo ra thế giới phẳng, có nguy cơ tạo ra phiên bản người, cuộc chiến chống đói nghèo càng trở nên gay gắt.
Nhà văn Trần Hữu Lục phê bình một số uỷ viên BCH không làm hết trách nhiệm, không có nhiệt tâm vì Hội, vì hội viên; Đại hội cần tránh vết xe ấy của nhiệm kỳ vừa qua. Sự xa cách giữa tác phẩm của vùng này với vùng kia chưa được Hội khâu nối và có giải pháp khắc phục, cũng cần tính đến khi chọn uỷ viên BCH.
Dịch giả Lê Bá Thự tham luận một vấn đề: Giải thưởng hàng năm của Hội nên coi là mâm cỗ cuối năm của mọi thể loại, văn, thơ, phê bình, dịch thuật không thể mất mùa trên diện rộng.
Nhà thơ Nguyễn Việt Chiến quan tâm: Làm thế nào để thơ có người đọc? với một giọng lo lắng đến da diết, ông nói thơ đang bị thờ ơ, bị ghẻ lạnh.
Nhà thơ Bích Ngân đọc bản tham luận (vanvn.net đã đăng toàn văn tại giao diện này)
Nhà văn Nguyễn Gia Nùng cổ vũ cho đề tài chiến tranh với những đề nghị cách tân nó sau khi đã có độ lùi thời gian; hãy miêu tả phần còn khuất lấp của chiến tranh. Chỉ có khai thác sâu và trung thực mới giúp chúng ta tự hiểu mình, mới mong nhân loại hiểu con người Việt Nam.
Nhà văn Phong Lê tham luận về 4 thế hệ nhà văn đã vẽ nên bản đồ của văn học; từ thời chhống Pháp, chống Mỹ, hậu chiến và đổi mới; điều đáng mừng là, nếu ngày trước văn học dấn thân cùng cách mạng, là chứng nhân của lịch sử cũng là những người chép sử hào hùng của dân tộc thì giờ đây càng ngày văn học càng đi sâu vào cái bản ngã, cái nhân văn.
Nhà văn Phạm Đình Trọng đọc (rất to) bản tham luận, ông muốn đặt trong hệ tương tác giữa văn chương và báo chí/ văn chương và chính trị.
Cùng dùng chữ nghĩa, nhưng bài báo bài văn có chỗ khác nhau; nhà văn không nhìn sự vật bằng mắt, mà bằng cảm nhận của tâm hồn. Nhà báo coi nhân vật là công cụ, với nhà văn, nó là mục đích. Việc kết nạp hội viên theo tiêu chuẩn có hai cuốn sách, thì rất khó nó, các cuốn sách có phải là văn học hay không, hiện đã lỗi thời vì bây giờ BTV chỉ xem không có sai phạm chính trị là cho xuất bản; ngày xưa khác, mỗi tác phẩm đều được thẩm định kỹ càng. Hội nhiều lần mở rộng cửa đón những người xa lạ với văn học trong khi đóng sập với nhà văn đích thực.
Nhà thơ Nông Thị Ngọc Hoà đọc tham luận có nhan đề Chúng ta là anh em một nhà. Bà nói đại ý hội rất thiêng, phải ấm áp, tôn trọng nhau; kẻo bên ngoài người ta chê cười.
Nhà văn Nguyễn Hiếu đọc bản tham luận mang tên Những khiếm khuyết và những kiến nghị (toàn văn đã đăng trên giao diện này)
Nhà văn Phạm Ngọc Chiểu tham luận về một dự án của Trung tâm tuyển chọn tác phẩm tự chọn của các nhà văn; qua đó, bạn đọc dễ dàng hình dung ra cả nền văn học. Đề nghị Hội Nhà văn thực hiện Dự án.
Nhà văn Đình Kính: có bản tham luận về vấn đề tác phẩm xứng đáng với thời đại, các nhà văn hãy học các nhà văn thế giới, là bình chọn tác phẩm xuất sắc mọi thời đại như 100 nhà văn thế giới đã bình chọn Don kihote xuất sắc nhất mọi thời đại.
Nhà văn Lương Sĩ Cầm tham luận về vụ án Nhân văn Giai phẩm. Như ông nói, suốt 40 năm ông cũng như mọi người được cho biết nó là vụ án chính trị phản động; nhưng sau khi đã giải mật hồ sơ, ông hiểu vụ án không có mầu sắc chính trị phản động; ông rất cảm kích việc BCH khoá VII đã thuyết phục để các cơ quan chức năng đồng thuận trên quá trình phục hồi và trao Giải thưởng Nhà nước về VHNT. Hội cũng rất làm như thế với các cuốn sách của Hoàng Minh Tường, Tôn Ái Nhân…Cần khắc phục hiện tượng thu hồi sách trái pháp luật. Tuy nó không nhiều, nhưng nó gây cho các NXB tâm lý sợ trách nhiệm, họ bèn “ngâm” tác phẩm như cuốn về đại tướng Dương Văn Minh, chỉ vì có những ý kiến nói rằng nó là Việt gian sao lại viết còn chúng tôi thì không?
Sau khi Đại hội nghe 18 tham luận, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Chủ tịch Đoàn phát biểu: Buổi sáng, khi một nhà văn đang phát biểu thì hệ thống tăng âm bị hỏng, chúng tôi đã cho kiểm điểm tổ kỹ thuật và xin nói rõ, Đoàn chủ tịch không hề có chủ trương hạn chế về dung lượng, về nội dung tham luận. Tuy vậy, để xẩy ra sai sốt trên, chúng tôi cũng xin lỗi Đại hội.
Mãi hơn 6h chiều mới có kết quả đề cử. Nhà thơ Lâm Xuân Vi, Trưởng ban kiểm phiếu công bố kết quả: Tổ bầu cử đã phát ra 712 phiếu, thu về 693, số phiếu hợp lệ 692 có 1 phiếu trắng. 50 nhà văn đạt phiếu cao là:
Nhà thơ Hữu Thỉnh, 611
Nguyễn Trí Huân 507
Trần Đăng Khoa 297
Nguyễn Quang Thiều 288
Nguyễn Thị Thu Huệ 143
Hữu Ước 284
Lê Quang Trang 283
Trung Trung Đỉnh 197
Nguyễn Ngọc Tư 145
Hồ Anh Thái 146
Phan Trọng Thưởng 140
Đào Thắng 144
Võ Thị Xuân Hà 135
Phan Trọng Thưởng
Phan Thị Vàng Anh 135
Lê Văn Thảo 126
Trương Nam Hương
Đình Kính 115
Trong Danh sách 30 nhà văn được đề cử, có 12 nhà văn xin rút trong đó có Trần Đăng Khoa và Hữu Ước; Đoàn chủ tịch xin ý kiến Đại hội và Đại hội quyết định dùng Danh sách 18 người để bầu cử lấy 15 người vào BCH. Ngày đầu tiên của Đại hội đã kết thúc vào lúc hơn 7 giờ tối.