Ngozi Adichie - "viên ngọc" từng bị lãng quên

Thanh Huyền

Đến nay, Chimamanda Ngozi Adichie đã được thừa nhận rộng rãi là ngôi sao văn học sáng nhất Nigeria thập kỷ qua. Nhưng một thời gian dài trước khi tỏa sáng, tên tuổi và tác phẩm của cô từng chìm lấp hoàn toàn trong bóng tối.

Năm 2003, khi Ngozi Adichie giới thiệu bản thảo cuốn tiểu thuyết đầu tay Purple Hibiscus tới làng văn Mỹ, một đại diện văn học nói thẳng với cô: "Tôi thích cuốn sách của cô, cách viết của cô. Nhưng cuốn này khó bán lắm, vì vấn đề thị hiếu. Bây giờ độc giả đang thích đọc Ấn Độ".

Còn một người khác khuyên Adichie nên đặt lại bối cảnh câu chuyện ở Mỹ và loại bỏ yếu tố châu Phi trong tác phẩm.

Trong một cuộc phỏng vấn với CNN, Adichie kể thêm, một đại diện văn học phương Tây khác thậm chí còn nhận xét, tác phẩm của cô không có chất "châu Phi đích thực" vì các nhân vật biết lái xe hơi và xem TV. "Họ không ăn thịt người và không nhảy múa quanh đống lửa nên hẳn không phải là châu Phi thực sự", vị này nói.

Nhà văn Ngozi Adichie. Ảnh: Daily Monitor.

Dẫu vậy, sau khi được ra mắt, "Purple Hibiscus" đã lọt vào chung khảo Orange và Man Booker. Nhà văn 33 tuổi còn được vinh danh với giải thưởng văn học của khối Thịnh vượng chung nhờ cuốn tiểu thuyết này.

Adichie sau đó đã ký hợp đồng với Andrew Wylie, một trong những đại diện văn học nổi tiếng nhất thế giới. Được khích lệ bởi những bài phê bình hiếm hoi nhưng tích cực, cây bút châu Phi viết tiếp 2 cuốn tiểu thuyết "Half of a Yellow Sun" - mang về cho cô giải Orange danh giá năm 2007 - và "The Thing Around Your Neck".

Chính "Half of a Yellow Sun" (Nửa mặt trời vàng) là cuốn sách khiến cô gái sinh ra trong một gia đình có 6 anh em trở thành hiện tượng trên văn đàn thế giới. Tác phẩm viết trên bối cảnh cuộc chiến tranh sắc tộc giữa Nigeria và nước cộng hòa ly khai Biafra từ năm 1967 đến 1970.

Dưới chính sách "chia để trị" đầy mưu mô của chính quyền Anh, Nigeria bị phân thành ba miền. Lợi dụng sự khác biệt về ngôn ngữ, sắc tộc, tôn giáo, thực dân Anh chia rẽ nội bộ đất nước châu Phi này, khiến các sắc dân "tương tàn" lẫn nhau; nạn đói, thất nghiệp, dốt nát tràn lan khắp nơi, đè nặng lên những thân phận con người nhỏ bé. Cuộc chiến ấy đã lấy đi hơn 3 triệu sinh mạng châu Phi.

Giải thích cho lý do ra đời của "Half of a Yellow Sun", Adichie cho biết: "Bởi tôi mất cả hai người ông trong chiến tranh; bởi nó làm thay đổi lịch sử của dân tộc chúng tôi. Tôi lớn lên dưới ám ảnh của cuộc chiến - một chủ đề mà chúng tôi không tự hào, không muốn nhắc đến. Nhưng điều quan trọng nhất với tôi là những cảm xúc có thực, mãnh liệt. Tôi muốn viết một cuốn sách về con người chứ không đơn thuần là tái hiện các sự kiện lịch sử".

Với chủ đề lớn và có ý nghĩa sâu sắc như vậy, Adichie đã mất tới 4 năm để hoàn thành cuốn sách. Cô giữ lại bản thảo đầu tiên của tác phẩm, bởi "Binyavanga Wainaina (một nhà văn Kenya) khuyên tôi rằng, khi tôi 60 tuổi, nó sẽ rất có giá", cô nói.

Ngozi Adichie sinh ra trong một gia đình có học vấn cao. Bố mẹ đều là những học giả nổi tiếng. Tuổi thơ của cô lớn lên cùng với những tác phẩm văn học lớn của châu Âu. Thuở nhỏ, Adichie là một cô học sinh học giỏi. Bảng điểm của nhà văn tương lai hầu như toàn điểm A. Nhưng phụ huynh của Adichie vẫn thường xuyên nhận được những nhận xét không mấy hay ho về con gái. "Adichie rất bướng bỉnh, kiêu căng và không biết tôn trọng ai cả". Nhưng có thể, ở một phương diện nào đó, nó là những phẩm chất làm nên một nhà văn lớn trong tương lai.

Theo Ev.