Nguyên mẫu thắng kiện nhà văn

Hà Linh

Cuộc chiến giữa nhà văn Nauy Asne Seierstad và vợ chồng người Afghanistan Shah Muhammad Rais - nguyên mẫu cuốn tiểu thuyết "Bookseller of Kabul" của bà - đã đi đến hồi kết với chiến thắng thuộc về nhà Rais. Seierstad bị buộc tội sỉ nhục, phải nộp tiền bồi thường và có thể đối mặt với những cáo buộc khác.

"The Bookseller of Kabul" (Người bán sách ở Kabul) là câu chuyện về một người đàn ông làm nghề bán sách, can đảm nhưng thô lỗ. Ông ta bạo ngược trong gia đình và sỉ nhục người vợ đầu bằng cách theo đuổi một cô gái mới lớn. Để viết cuốn sách này, Seierstad từng sống 5 tháng trong gia đình Shah Muhammad Rais - một người đàn ông bán sách có hai vợ và cả một đàn con ở Kabul, Afghanistan. Các nhân vật chính trong tác phẩm được lấy nguyên mẫu từ những thành viên trong gia đình Rais.

Nhà văn Asne Seierstad. Ảnh: Guardian.

Sau khi xuất bản, "The Bookseller of Kabul" trở thành một tác phẩm ăn khách. Và nó nhanh chóng đến tay các nguyên mẫu. Gia đình Shah Muhammad Rais rất tức giận. Năm 2007, Rais tự mình viết một cuốn sách, phơi bày sự thật trong thời gian Seierstad trú ngụ ở nhà mình. Còn Suraia Rais - người vợ hai của ông - quyết liệt hơn, đã đệ đơn lên tòa án, cáo buộc nhà văn đã viết sai sự thật, làm tổn thương đến bà.

Theo Guardian, phiên tòa vừa kết thúc vào tuần trước. Seierstad bị kết tội phỉ báng và phải bồi thường 26.000 bảng Anh (hơn 760 triệu đồng) cho Suraia Rais. Các chuyên gia luật cho rằng, phán quyết này sẽ làm thay đổi cách tiếp cận của các nhà văn, nhà báo phương Tây khi viết về người dân ở các nước kém phát triển.

Không chỉ dừng lại ở đó, hôm 26/7, nhà Rais thậm chí còn khẳng định, đại gia đình họ sẽ đồng loạt kiện Seierstad. 7 người họ, gồm Shah Muhammad Rais, vợ đầu, mẹ ông, hai con trai và hai con gái đều liên hệ với vị luật sư đã giúp Suraia Rais thắng kiện. Seierstad và nhà xuất bản của bà tiếp tục đối mặt với cáo buộc xúc phạm con người và đất nước Afghanistan. Mức bồi thường bên nguyên yêu cầu tăng lên 250.000 bảng (7,3 tỷ đồng).

Trang bìa cuốn sách gây kiện cáo.

"Thành công của Suraia đã bật đèn xanh cho các thành viên khác trong gia đình. Tiền không quan trọng với chúng tôi. Seierstad đã đề nghị trả chúng tôi rất nhiều tiền nếu chúng tôi chịu để vụ này lắng xuống. Bà ấy còn hứa hẹn sẽ viết một cuốn sách thứ hai, kể chân thực hơn về gia đình tôi và đất nước Afghanistan. Nhưng chúng tôi từ chối tất cả. Tôi muốn đưa sự việc ra tòa bởi lòng tự trọng của những con người Afghanistan", Rais nói.

Rais kể lại, trong thời gian cho Seierstad ở cùng nhà, gia đình ông đã đối xử với nhà văn như thượng khách. Biết rõ mục đích của Seierstad, nhà Rais đã dành cho bà mọi đặc ân, kể cả việc được biết những chuyện riêng tư trong gia đình. "Chúng tôi tin bà ấy và không đòi hỏi bất cứ ràng buộc gì. Chúng tôi còn không yêu cầu được đọc bản thảo trước khi cuốn sách xuất bản. Điều duy nhất tôi mong chờ ở bà ấy là hãy mở to mắt để tìm hiểu về gia đình tôi và vẽ nên một bức tranh rõ ràng về văn hóa Afghanistan. Những có rất nhiều chi tiết Seierstad viết sai sự thật về Afghanistan", ông nói.

Trước những phản ứng này, nhà văn chưa có bình luận gì thêm. Nhưng bà và nhà xuất bản Cappelen Damm khẳng định sẽ kháng án. Họ dự định đưa vụ việc lên tòa án châu Âu về quyền con người.

Theo Ev.