Văn học Nhật Bản nóng lòng “xuất ngoại”

Vũ Phong Tạo lược dịch

Theo đà văn học Nhật Bản hiện đại được hải ngoại quan tâm với trình độ ngày càng cao, làm thế nào để văn học Nhật Bản “đi ra nước ngoài” nhanh hơn, tốt hơn đã trở thành một vấn đề đang cần giải quyết gấp.
Theo báo “Yomiuri Shimbun”, chính quyền và nhân dân Nhật Bản đang áp dụng nhiều phương thức, chạy đua bồi dưỡng những dịch giả ưu tú, để thúc đẩy văn học Nhật Bản đi ra thế giới sớm hơn, nhiều hơn.

Nhằm thúc đẩy những tác phẩm văn học mau ra khỏi cửa khẩu đất nước, Phòng Văn hoá Nhật Bản từ năm 2002 đã bắt đầu thực thi một hoạt động đẩy mạnh xuất khẩu với tên gọi là “Sự nghiệp phiên dịch, phổ cập văn học Nhật Bản”, viết tắt là JLPP. Tác phẩm của 27 người đã được đưa vào danh mục “xuất khẩu” loạt thứ nhất, bao gồm những tác phẩm văn học thuần tuý của nhà văn Xiaju Soudan (Hạ Mục Sẩu Thạch) và các tác phẩm tiểu thuyết suy lý (trinh thám) hiện đại. Đến nay, Phòng Văn hoá Nhật Bản đã chọn lựa tổng cộng 123 tác phẩm văn học hiện đại ưu tú, trong đó 57 đầu sách đã phiên dịch thành nhiều loại ngôn ngữ, xuất bản tại các quốc gia Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nga, v.v…

Văn học Nhật Bản muốn “xuất ngoại”, vấn đề then chốt là cần có những dịch giả ưu tú. Bắt đầu từ năm 2009, Phòng Văn hoá Nhật Bản lại thực thi kế hoạch mới về khai thác, bồi dưỡng dịch giả. Theo kế hoạch này, dự toán kinh phí trong hai năm 2009, 2010 lần lược đạt con số 40 triệu Yên Nhật và 16 triệu Yên Nhật.
Thực hiện biện pháp chủ yếu bồi dưỡng dịch giả, Phòng Văn học Nhật Bản đang trù hoạch tổ chức một cuộc thi phiên dịch cỡ lớn.
Trước đó, địa phương Shizuoka đã tổ chức thành công “Cuộc thi phiên dịch thế giới Shizuoka” là thứ 7. Phòng Văn hoá Nhật Bản cho rằng: Bối cảnh của cuộc thi này là “tầng lớp dịch giả phiên dịch tiếng Nhật ra ngoại ngữ quá yếu”.
Giáo sư Marshi Misuyoshi, trường Đại học Tokyo, người đã tham gia cuộc thi này cho rằng: Phiên dịch là một công việc yêu cầu sử dụng rất nhiều thời gian, mà không có cách nào thu được thù lao tương xứng.
Ông nêu ví dụ: Ba Lan đã tổ chức Hội nghị quốc tế tập trung mấy trăm người phiên dịch văn học Ba Lan, chính phủ trang trải toàn bộ chi phí tham gia hội nghị cho tất cả dịch giả nước ngoài. Tại Hungari thành lập “Nhà dịch giả”, chiêu hiền đãi sĩ những người phiên dịch đến ở lâu dài, đồng thời cung cấp mội bảo đảm sinh hoạt.
“Mức độ quan tâm của quốc tế đối với văn học Nhật Bản ngày càng cao, hiện tại rất cần có sự giúp đỡ to lớn hết sức thiết thực để bồi dưỡng dịch giả ưu tú”, giáo sư Marshi Misuyoshi nhấn mạnh.

Được biết, Hội Nghiên cứu phiên dịch tổ chức họp vào tháng 7 năm nay, lần đầu sẽ tăng thêm nhiều đầu sách tiếng Nhật, đồng thời đón nhà văn Nhật Bản Tawada Leaves và những dịch giả đã và sẽ dịch những tác phẩm của ông ra tiếng Anh đến dự hội nghị.

Theo chinawrietr.com.cn