Đạo diễn Việt kiều - "gia vị" mới cho điện ảnh Việt Nam

Các đạo diễn trong nước đang nhường lại "phần đất" khá đắt đỏ cho các đạo diễn Việt kiều khi mà khung giờ vàng dành cho phim Việt ở các Đài ngày càng nhiều, nhất là khi khán giả cũng đang đón nhận phim Việt chiếu rạp với thái độ tích cực hơn rất nhiều.

Bên cạnh dòng chảy lịch sử điện ảnh trong nước, còn có một dòng chảy điện ảnh của các đạo diễn người Việt ở nước ngoài. Dòng chảy này đã và đang đóng góp cho phim Việt nhiều bộ phim không chỉ thành công về mặt doanh thu mà còn có giá trị nghệ thuật.

Sự tham gia của các đạo diễn Việt kiều được miêu tả giống như một làn gió mới, mang đến gia vị mới cho thị trường điện ảnh Việt Nam.

Cái khó ló cái khôn

Màn ảnh phim Việt đã và đang nhộn nhịp với các bộ phim ăn khách của các đạo diễn người nước ngoài gốc Việt. Đạo diễn Charlie Nguyễn đã khá thành công với Để mai tính công chiếu hồi tháng 4 vừa qua. Sắp tới, công chúng cũng sẽ được thưởng thức hàng loạt các tác phẩm điện ảnh của các đạo diễn Việt kiều như: "Giao lộ đinh mệnh" của đạo diễn Victor Vũ (tháng 9), "Ngọc Viễn Đông" của đạo diễn Cường Ngô (tháng 12), “Em hiền như ma sơ” của Hoàng Thiên Trụ (phim mùa giáng sinh 2010).

Poster phim Để mai tính bộ phim khiến nhiều khán giả thích thú

Khán giả Việt vẫn thích và quan tâm đến phim Việt. Chính vì thế, các đạo diễn Việt kiều vẫn đang tâm huyết và trở về với thị trường phim Việt. Thậm chí, như Hoàng Thiên Trị, anh còn từ chối một cơ hội lớn là công việc đạo diễn nghệ thuật của hãng phim Paramount Pictures - một hãng phim nổi tiếng thế giới để về Việt Nam làm phim. "Em hiền như ma sơ" của anh là bộ phim chính thức đầu tiên công chiếu trong mùa giáng sinh năm nay.

Với thực tế này, các đạo diễn trong nước đang nhường lại "phần đất" khá đắt đỏ cho các đạo diễn Việt kiều khi mà khung giờ vàng dành cho phim Việt ở các Đài ngày càng nhiều và nhất là khi khán giả cũng đang đón nhận phim Việt chiếu rạp với thái độ tích cực hơn rất nhiều. Điển hình như mùa phim Tết 2010 vừa qua, các bộ phim ra rạp đều khá đông khách như: "Giải cứu thần chết", "Những nụ hôn rực rỡ" (đạo diễn Nguyễn Quang Dũng), "Công chúa teen và ngũ hổ tướng" (hãng phim Phước Sang, đạo diễn Lê Lộc), "Khi yêu đừng quay đầu lại" (đạo diễn Võ Nghiêm Minh)….

Các đạo diễn Việt Kiều có lợi thế là được đào tạo bài bản, sử dụng các công nghệ làm phim hiện đại trên thế giới nên việc tuyển chọn diễn viên, xử lý hậu kỳ thường được làm khá tốt. Nhất là khâu kịch bản, khúc chiết và bố cục rõ ràng. Với những lợi thế này, những nhà làm phim Việt kiều sẽ tiết kiệm được chi phí làm phim. Hơn nữa, các nhà làm phim Việt kiều hạn chế những rủi ro về mặt doanh thu bằng cách hợp tác với các nhà phát hành phim tại Việt Nam để tìm hiểu thị hiếu của khán giả. Đơn cử như hãng Galaxy. Hãng này luôn có bản khảo sát khán giả tại tất cả các cụm rạp về kịch bản của phim chuẩn bị bấm máy. Nếu kịch bản đó được trên 70% yêu thích thì sẽ hợp tác, còn dưới 50% sẽ từ chối.

Tuy nhiên, việc thực hiện tác phẩm của đạo diễn Việt kiều tại Việt Nam cũng gặp không ít khó khăn, từ khâu xin giấy phép thực hiện, ra mắt đến kiểm duyệt nội dung. Chỉ quay một phim ngắn nhưng chi phí bỏ ra xin giấy phép lên tới 3.000 - 4.000USD. Đấy là còn chưa kể đạo diễn và nhà sản xuất sẽ phải thấp thỏm chờ xem phim có bị cắt cảnh nào không. Để mai tính sau khi ra rạp, đạo diễn kêu trời vì một số cảnh tình cảm giữa hai diễn viên chính là Kathy Uyên và Dustin Nguyễn bị cắt bỏ.

Thực tế khó khăn đã khiến các đạo diễn Việt kiều tìm ra một kế sách ổn thoả là tạo dựng êkíp thực hiện đầy đủ các công đoạn, từ xin giấy phép, tài trợ, tìm địa điểm, khâu phát hành đến PR…

Thành công của các đạo diễn Việt Kiều

NSƯT, đạo diễn Phi Tiến Sơn đã khẳng định rằng: "Việc Việt kiều về nước làm phim đã có những tác động nhất định với điện ảnh trong nước". Trần Anh Hùng, Tony Bùi, Hồ Quang Minh, Nguyễn Võ Nghiêm Minh đều có ngôn ngữ đạo diễn riêng. Các bộ phim của họ đều đạt đến giá trị cảnh sắc Việt "ròng" như một giá trị văn hoá đời sống của phim truyện Việt Nam.

Một cảnh trong phim "Mùi đu đủ xanh” của Trần Anh Hùng

Đã có khá nhiều tác phẩm của đạo diễn nước ngoài thành công về mặt giải thưởng. Tư duy sáng tác và nghệ thuật biểu hiện của các đạo diễn này đều đạt một mức độ mà giới nghề nghiệp điện ảnh quốc tế phải công nhận. Đó là những phim như: "Mùi đu đủ xanh" (1992, giải Camera D"or cho phim đầu tay xuất sắc nhất tại LHPQT Cannes và được đề cử giải Oscar cho phim nước ngoài hay nhất), "Mùa hè chiều thẳng đứng" (2000, được tuyển chọn dự thi tại LHPQT Cannes) của đạo diễn người Việt định cư tại Pháp Trần Anh Hùng; "Ba mùa" (1998, Giải thưởng Lớn tại LHPQT Sundance) của đạo diễn người Mỹ gốc Việt Tony Bùi; "Mùa len trâu" (2004, đoạt 4 giải thưởng tại các LHPQT trong đó có giải thưởng lớn tại LHPQT Amiens của đạo diễn Mỹ gốc Việt Nguyễn Võ Nghiêm Minh); "Hạt mưa rơi bao lâu" (2005, đoạt một số giải tại các LHPQT trong đó có giải phim hay nhất của các nước ASEAN tại LHPQT Bangkok của đạo diễn Đức gốc Việt Đoàn Minh Phượng - Đoàn Thành Nghĩa) và gần đây là phim "Áo lụa Hà Đông" của đạo diễn người Mỹ gốc Việt Lưu Huỳnh, vừa đoạt giải khán giả tại LHPQT Pusan.

Sau thế hệ tài năng này, dòng phim thị trường của các đạo diễn Việt kiều trong một vài năm trở lại đây cũng được coi là khá thành công. Đặc biệt là trên phương diện doanh thu chiếu rạp và tính hài hước. "Để mai tính" của đạo diễn Charlie Nguyễn được coi là đã thắng lớn vì đã đứng rạp trong suốt 8 tuần liên tiếp. Khán giả thích thú với các tình tiết hài hước, cảnh quay đẹp cùng cốt truyện hấp dẫn. Các nhà sản xuất còn dự định bấm máy phần 2 sau phần 1 thành công rực rỡ.

Tiếp nối bước chân của cha anh, thế hệ đạo diễn ở lứa tuổi 7X, 8X, 9X sinh ra và lớn lên ở nước ngoài, theo đuổi nghề điện ảnh ngày càng nhiều như: Nguyễn Nghiêm Đặng Tuấn, Lê Quang Vinh và Vương Quang Hùng... Họ được đào tạo bài bản ở nước ngoài và liên tục về nước làm phim nên tác phẩm ít nhiều gây được dấu ấn, cả ở các giải thưởng trong nước và nước ngoài.

Theo Lao dong