Cảm ơn Tạp chí Nhà văn đã ủng hộ phương hướng dịch thuật văn học của tôi

(Do thời gian cuộc gặp mặt có hạn không có điều kiện phát biểu tại hội trường, nên tôi nhờ web www.tonvinhvanhoadoc.vn công bố nội dung phát biểu nhân dịp được trao Tặng thưởng “Tác phẩm hay Tạp chí Nhà văn năm 2011”, tại Hội trường Hội Nhà văn Việt Nam, 9 - Nguyễn Đình Chiểu - Hà Nội, sáng 18-1-2012)

Nhà báo-Dịch giả Vũ Phong Tạo.

Kính thưa các vị đại biểu!
Kính thưa Hội nghị!

Hôm nay, tôi vô cùng cảm động và biết ơn Ban biên tập Tạp chí Nhà văn, tạp chí Sáng tác lý luận nghiên cứu phê bình văn học trực thuộc Hội Nhà văn Việt Nam, đã ưu ái trao tặng thưởng “Tác phẩm hay Tạp chí Nhà văn năm 2011” về Văn học dịch cho tôi!
Tôi cho rằng: Thông qua nghĩa cử này, Ban biên tập Tạp chí và đông đảo bạn đọc của tạp chí Nhà văn đã nhiệt tình ủng hộ phương hướng dịch thuật văn học của tôi.
Đó là trong biển cả mênh mông của văn hoá/văn học Trung Quốc, tôi tập trung sức lực và tâm trí vào chuyển ngữ sang tiếng Việt, phục vụ người đọc Việt Nam thể loại Truyện ngắn và Truyện mini-Truyện cực ngắn Trung Quốc, mà văn đàn Trung Quốc coi đây là “trường học của nhà văn”, là binh chủng khinh kị trên văn đàn, trong thời đại       bùng nổ thông tin và nhịp sống hối hả của loài người, trong thời đại @ hiện nay.
Vậy văn đàn Trung Quốc đã khuyến khích và tôn vinh thể loại văn học Truyện ngắn như thế nào?
Trong bốn Giải thưởng văn học cấp quốc gia do Quốc vụ viện nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa phê chuẩn, giao cho Hội Nhà văn Trung Quốc chủ quản, trừ “Giải thưởng Văn học Mao Thuẫn” (đã xét thưởng 8 lần) giành riêng cho tiểu thuyết (trường    thiên tiểu thuyết), còn ba giải thưởng “Giải thưởng Văn học Lỗ Tấn” (đã xét thưởng 5 lần), “Giải thưởng Văn học thiếu nhi ưu tú toàn quốc” (đã xét thưởng 8 lần), “Giải thưởng Tuấn Mã sáng tác văn học dân tộc thiểu số Trung Quốc” (đã xét thưởng 9 lần) đều bình xét trao thưởng cho thể loại truyện ngắn. Riêng “Giải thưởng Văn học Lỗ Tấn” từ lần thứ 5 (2007-2009) trở đi đã quyết định bình xét và trao thưởng cho những tập Truyện mini-Truyện cực ngắn xuất sắc. Một phương thức đặc sắc nhằm biểu dương những tác phẩm truyện ngắn ưu tú nữa là: Hàng năm, Hội Khoa học Tiểu thuyết - Một đoàn thể học thuật trực thuộc Hội Nhà văn Trung Quốc còn tiến hành bình chọn xếp Bảng 10 truyện ngắn hay nhất trong năm. Coi đây là một sự tôn vinh mang tầm cỡ quốc gia cho thể loại truyện ngắn.
Giải thưởng văn học cấp tỉnh của Trung Quốc cũng đều coi trọng xét thưởng cho những tác phẩm truyện ngắn, truyện mini-truyện cực ngắn ưu tú.
Đó là những giải thưởng văn học quan phương, tức là do các cơ quan nhà nước, đoàn thể xã hội thiết lập, nhằm khuyến khích hoạt động sáng tác và nâng cao chất lượng truyện ngắn.
Từ năm 2009, có một giải thưởng do cá nhân lập ra (Trung Quốc gọi là giải thưởng dân gian, trái ngược với giải thưởng quan phương). Đó là “Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê” do nữ nhà văn kiêm đạo diễn điện ảnh Quyền Linh sáng lập. Đến nay, “Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê” đã tiến hành bình xét và trao giải ba lần.

Kính thưa các đại biểu!
Nhân đây, tôi xin giới thiệu Vài nét về Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê
Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê là một giải thưởng văn học dân gian (ngược lại với quan phương) do cá nhân nữ nhà văn kiêm đạo diễn điện ảnh trẻ tuổi Quyền Linh sáng lập, từ năm 2009, nhằm tôn vinh thể loại văn học Truyện ngắn được mệnh danh là “trường học của nhà văn”, điều mà nó quan tâm chú ý đến là vành đai hạt nhân của văn học, là khu vực thượng du của dòng sông dài hoạt động tinh thần nhân loại. Trong mảnh đất nhạy cảm nhất có ý nghĩa phong vũ biểu này, sẽ chọn lựa ra tác phẩm ưu tú có giá trị cột mốc hàng năm. Thông qua lựa chọn tác phẩm được thưởng mà hiển thị rõ một hệ thống tiêu chuẩn văn học thuần tuý, ngăn chặn sự xâm thực của nhân tố tranh công trục lợi trước mắt với giá trị quan và định hướng thẩm mỹ của nhà văn, trong thời kỳ xã hội chuyển đổi mô hình.
Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê mỗi năm bình chọn một lần, chọn lựa ra một truyện ngắn giầu tính văn học nhất, trong số những truyện ngắn công bố xuất bản    phát hành trong một năm trước trên phạm vi toàn quốc. Tiền thưởng cho tác giả là 20.000 nhân dân tệ (tương đương 60 triệu VNĐ). Biên tập viên “bà đỡ” của tác phẩm được giải được trao 1.000 nhân dân tệ tiền thưởng (tương đương 3 triệu VNĐ). Hội đồng bình chọn bao gồm các nhà bình luận, các nhà biên tập có uy tín và đại biểu độc giả văn học; Vận dụng phương thức tiến cử nặc danh, chọn lọc ra 10 truyện ngắn dự tuyển; Thông qua phương thức bỏ phiếu kín, xác định một tác phẩm được giải.
Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê lần thứ nhất (năm 2009) trao cho tác phẩm “Tuần đêm” miêu tả thành công cuộc đấu tranh giữa một bên là đầu dây thần kinh của quyền lực với một bên là cá thể tự do; Đã đăng trên tạp chí “Văn học nhân dân” (của Hội Nhà văn Trung Quốc) số 11-2008. Tác giả là nhà văn Trần Hà, nam, sinh năm 1958, ông đã từng làm Phó chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc; Hiện định cư tại Toronto, Canada. Bản dịch truyện ngắn “Tuần đêm” của Nhà báo-Dịch giả Vũ Phong Tạo đã đăng trên nhật báo “Đại biểu nhân dân” cơ quan ngôn luận của Quốc hội Việt Nam, trong hai kỳ (ngày 6-7/10/2010), trên tạp chí “Văn học nước ngoài” của Hội Nhà văn Việt Nam, số 6-2011; được đưa lên báo điện tử của Hội Nhà văn Việt Nam và tạp chí “Văn nghệ quân đội” điện tử, được cư dân mạng đón đọc khá nhiều.
Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê lần thứ hai (năm 2010) trao cho tác phẩm “Băng tan” đã đăng trên tạp chí “Nhà văn” (Tác gia) của Hội Nhà văn Trung Quốc, số 1-2009. Tác giả là nữ nhà văn TrìTử Kiến, sinh năm 1964; Chị là Uỷ viên Ban Chấp hành toàn quốc Hội Nhà văn Trung Quốc khoá 6, 7, 8; Hiện là Phó chủ tịch Hội Nhà văn tỉnh Hắc Long Giang. Bản dịch truyện ngắn “Băng tan” phản ánh hậu quả tinh thần sâu sắc và ám ảnh tâm lý lâu dài của cuộc động loạn “cách mạng văn hoá” ở Trung Quốc do Nhà báo-Dịch giả Vũ Phong Tạo chuyển ngữ đã được nhập vào “kho lương khô” của tạp chí “Nhà văn” của Hội Nhà văn Việt Nam, chắc chắn khi công bố sẽ được bạn đọc hoan nghênh.
Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê lần thứ ba (năm 2011) trao cho tác phẩm “Chuyện cuối đời của giáo sư Tô Tĩnh An” đã đăng trên tạp chí “Nhà văn” (Tác gia) của Hội Nhà văn Trung Quốc số 5-2010, đồng thời được chọn in vào tập sách “Truyện ngắn Trung Quốc chọn lọc năm 2010”. Tác giả là nhà văn Đông Quân, anh sinh năm 1974; Hiện là Phó chủ tịch Hội Nhà văn thành phố Ôn Châu, tỉnh Chiết Giang. Truyện ngắn “Chuyện cuối đời của giáo sư Tô Tĩnh An” phản ánh tinh tế sự xuống cấp đạo đức của tầng lớp trí thức Trung Quốc đương đại, đang được dịch giả Vũ Phong Tạo hoàn thiện công việc chuyển ngữ sang tiếng Việt, mong sớm được phục vụ đông đảo bạn đọc, thông qua tập “Truyện ngắn Trung Quốc đặc sắc”, do Nhà xuất bản Văn học ấn       hành vào năm 2012.
Người sáng lập “Giải thưởng Truyện ngắn Quán cà phê”:
Nữ nhà văn Quyền Linh, sinh tháng 7 năm 1975, tại Trùng Khánh; Hiện cư trú tại Bắc Kinh.
Chị bắt đầu công bố truyện ngắn từ năm 1999, thường xuyên chuyên tâm viết truyện ngắn. Đã công bố nhiều truyện ngắn trên các tạp chí văn học có uy tín “Nhà văn”, “Thu hoạch”, “Văn học nhân dân”, v.v…
Tác phẩm “Nghĩa trang trinh nữ” của Quyền Linh được bình chọn là Truyện ngắn hay nhất Trung Quốc năm 2006. Năm 2008 bắt đầu sáng tác kịch bản phim điện ảnh đầu tay. Năm 2009, sáng lập “Giải thưởng Truyện ngắn Quán Cà phê” lần thứ nhất. Năm 2010, Quyền Linh được trao “Giải thưởng điện ảnh Trung Quốc” tại Liên hoan Phim Quốc tế Thượng Hải lần thứ 13, với tác giả nguyên tác truyện ngắn, biên kịch và đạo diễn bộ phim cùng tên“Lạ lẫm”.

Lan man những điều kể trên, tôi muốn một lần nữa cảm ơn Ban biên tập và đông đảo bạn đọc của Tạp chí Nhà văn đã ủng hộ nhiệt tình, tiếp lửa giúp tôi kiên đinh phương hướng dịch thuật văn học của mình: Chuyên tâm nghiên cứu, thận trọng chuyển ngữ và nâng cao chất lượng các bản dịch truyện ngắn, truyện mini Trung Quốc, phục vụ tốt hơn đông đảo bạn đọc Việt Nam!
Tôi cũng mong muốn có nhiều cá nhân nhà văn sẽ sáng lập giải thưởng văn học, trong đó có Giải thưởng truyện ngắn xuất sắc, như Hoạ sĩ - Nhà thơ Trần Nhương đáng   kính đã làm và được dư luận đánh giá cao!

Kính thưa các đại biểu!
Là một cộng tác viên của Tạp chí Nhà văn của Hội Nhà văn Việt Nam, tôi thấy nghĩa vụ của mình là phải giới thiệu tóm tắt về hoạt động của tờ tạp chí “Nhà văn Trung Quốc”, để xem chúng ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm nào không?
Tạp chí Nhà văn Trung Quốc do Hội Nhà văn Trung Quốc chủ quản, sáng lập từ năm 1985, năm 2000 cải tiến thành nguyệt san, năm 2006 cải tiến thành bán nguyệt san (số đầu tháng và số cuối tháng); Hiện nay cải tiến thành tuần san (10 ngày một kỳ), thậm chíđược tôn vinh là tuần san văn học nổi tiếng hàng đầu Trung Quốc.
Phong cách làm tạp chí là thận trọng chắc chắn, vừa doanh thu vừa tích luỹ, đã đăng tải rất nhiều tác phẩm văn học có ảnh hưởng sâu rộng, được mọi người ca ngợi. Trong đó có rất nhiều tác phẩm được đánh giá tốt, được giải thưởng văn học toàn quốc.
Tổng biên tập Yikebaier Mijiti (Ngãi-Khắc-Bái-Nhi Mễ-Cát-Đề)
Uỷ viên Mặt trận dân tộc toàn quốc, Uỷ viên Ban Chấp hành toàn quốc Hội Nhà văn Trung Quốc, Phó chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn xuất bản Nhà văn Trung Quốc.
Phó TBT Tiêu Lập Quân: Phụ trách “Nhà văn Trung Quốc-Bản ký thực”, là nhà văn và nhà biên tập đương đại Trung Quốc, đã góp phần bồi dưỡng một loạt nhà văn năng nổ cho văn đàn Trung Quốc sau cải cách mở cửa.
Phó TBT Vương Thanh Phong: Đã từng là biên tập viên, Phó chủ nhiệm Phòng TBT, Phó biên thẩm, Chủ nhiệm Phòng TBT tạp chí “Văn học nhân dân”; Phó TBT Tạp chí “Thơ”. Đã từng được nhiều giải thưởng về biên tập nhiều truyện ngắn được giải thưởng toàn quốc, và các giải thưởng về biên tập khác.
Trợ lý TBT Trình Thiệu Vũ: Đã từng làm Phó chủ nhiệm Phòng biên tập tạp chí “Văn học nhân dân”. Đã nhiều lần được giải thưởng biên tập ưu tú của “Tiểu thuyết nguyệt san”, “Trung thiên tiểu thuyết tuyển san”; Biên tập nhiều tác phẩm được Giải thưởng Văn học Lỗ Tấn.
Cơ cấu tổ chức: Gồm ba phòng biên tập: Phòng biên tập văn học ( Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ), Phòng biên tập ký thực ( Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ), Phòng biên tập điện ảnh truyền hình ( Địa chỉ email này đã được bảo vệ từ spam bots, bạn cần kích hoạt Javascript để xem nó. ).
Hiện tại, tạp chí “Nhà văn Trung Quốc” mỗi tháng biên tập xuất bản 3 kỳ tạp chí: Số đầu tháng là văn học (hư cấu), số giữa tháng văn học ký thực (phi hư cấu), số cuối    tháng chuyên về điện ảnh truyền hình.
Giá mỗi số tạp chí là 15 nhân dân tệ (tương đương 45.000 VNĐ). Ba số tạp chí hỗ trợ lẫn nhau về nội dung văn học nghệ thuật, song 2 số Ký thực (phi hư cấu) và     chuyên về điện ảnh truyền hình là chủ lực góp vốn đầu tư chiều sâu phát triển tạp chívà cải thiện đời sống của nhà văn và cán bộ nhân viên toà soạn.
Để các đại biểu, nhất là các cán bộ, biên tập viên, phóng viên tạp chí Nhà văn tham khảo về nội dung các số tạp chí của người bạn láng giềng, tôi xin giới thiệu nội dung của ba số tạp chí “Nhà văn Trung Quốc” phát hành trong tháng 1 năm 2012.

“ Nhà văn Trung Quốc-Bản Văn học”, số đầu tháng 1-2012 (336), gồm các chuyên mục:
1- Truyện dài (Trường thiên tiểu thuyết): (1 tác phẩm)
2- Truyện vừa (trung thiên tiểu thuyết): (2 tác phẩm)
3- Truyện ngắn (đoản thiên tiểu thuyết); (3 tác phẩm)
4- Tản văn: (2 tác phẩm)
5- Thơ: (2 tác phẩm)
6- Chuyên mục Nông thôn mới: (1 bài)
7- Bình luận: (2 tác phẩm)
“Nhà văn Trung Quốc-Bản ký thực”, số giữa tháng 1-2012 (337), gồm các chuyên mục:
1- Bút ký vừa: (1 tác phẩm)
2- Bút ký ngắn: (3 tác phẩm)
3- Bút ký dài: (1 tác phẩm)
4- Chuyên mục Nông thôn mới: (1 tác phẩm)
5- Tản văn: (7 tác phẩm)
6- Diễn đàn Phi hư cấu: (1 tác phẩm)
“Nhà văn Trung Quốc- Bản điện ảnh truyền hình”, số cuối tháng 1-2012 (338), gồm các chuyên mục:
1- Kịch bản văn học điện ảnh: (3 tác phẩm)
2- Kịch bản văn học truyền hình: (1 tác phẩm)
3- Diễn đàn điện ảnh truyền hình: (1 tác phẩm)

Theo chủ quan của tôi, với lực lượng tại chỗ và đội ngũ cộng tác viên hùng hậu của mình, Tạp chí Nhà văn rất có khả năng tăng kỳ, tăng nội dung, mở rộng diện phản ánh của đời sống văn học nghệ thuật của nước nhà, vừa góp phần mở rộng “đất” cho các nhà văn “dụng võ”, góp phần nuôi dưỡng đội ngũ văn nghệ sĩ có tâm có tài, song tiềm lực tài chính có hạn, sống sung túc chính đáng, bằng tiềm năng nghề nghiệp của chính mình.

Chân thành cảm ơn các vị đại biểu đã châm chước cho phép tôi phát biểu dông   dài, trong thời khắc khẩn trương năm hết tết đến này!
Chúc Hội nghị gặp mặt cộng tác viên và trao tặng thưởng Tác phẩm hay Tạp chí Nhà văn hàng năm sẽ trở thành một nét đẹp truyền thống, ngày càng ấm cúng, vui vẻ và trang trọng, tạo ấn tượng khó quên!