Cái Vạc Vàng có đòn khiêng bằng kim khí

Thủy Bình

Tập truyện ngắn của nhà văn Võ Thị Xuân Hà với nhiều mảnh ghép đa chiều về con người và những khía cạnh bí ẩn của đời sống tâm linh.

Trong tập sách gồm 16 truyện ngắn này, người đọc không thấy Võ Thị Xuân Hà bạo liệt nhấn sâu vào những mâu thuẫn, va chạm của đời sống đô thị bon chen. Nếu so với những Tường thành, Trong nước giá lạnh thì Cái vạc vàng... dường như ít đời thường, lạ hơn, ma quái hơn. Ngay cả trong những mẩu chuyện có vẻ bề ngoài rất bình thường, rất đời sống, người ta vẫn cảm thấy đâu đó ý vị liêu trai, kỳ ảo. Nhiều truyện phảng phất hình ảnh nhà chùa, sư thầy và triết lý Phật giáo như Ngàn xanh và gió, Cái vạc vàng có đòn khiêng bằng kim khí... Có những truyện nhưng nhức trước những mảnh đời thương tâm như Ngọa sinh, Đô hội, Mây giăng... Có truyện đi sâu vào đời sống tâm linh nhưng cũng có những mẩu ghi chép lại sự nhạt nhẽo của đời sống tinh thần con người trong thời đại thống trị của vật chất: Xin lỗi em, Mùa xuân nghiêng...

Chọn điểm nhìn đa chiều và cách viết như miên man theo dòng suy nghĩ của nhân vật, Cái vạc vàng có đòn khiêng bằng kim khí dường như là truyện ngắn khó hiểu nhất trong truyện. Thật khó lòng tìm ra mối liên hệ của nhân vật Bản Thể trong ký ức tươi sáng với Hoàng, Bản Thể với hình ảnh người phụ nữ bên dòng sông Thiên Đức với Bản Thể qua lời phán của thầy cúng. Nhưng ám ảnh nhất là sự so sánh thân phận người phụ nữ với cái vạc vàng nhưng lại chỉ có đòn khiêng bằng kim khí. Nhà văn viết: "Thầy cúng cả cười bảo Bản Thể giống như cái mạng sinh ra của Bản Thể vậy, cái mạng sinh ra được đọc bằng hình ảnh là cái vạc vàng có đòn khiêng bằng kim khí. Ta có lạ gì đâu. Kiếp vừa qua của cô giống như cái món nợ phải trả. Cô được sống kiếp thứ hai ngày trong chính cái nhân gian sống đời sống cũ của mình, cô chính là cái vạc vàng. Cái đòn khiêng cái vạc vàng làm bằng hợp chất kim khí luôn chảy trong vũ trụ. Đúc trong nhân gian, dưới là bờ sông Thiên Đức, trên là bầy sao được sắp xếp theo dòng Ngân Hà. Nếu cái đòn khiêng làm bằng vàng ròng thì cuộc đời Bản Thể đúng là một tuyệt sắc giai nhân chỉ dợm bước chân trên những tấm thảm nhung trải trong những tòa biệt thự. Nhưng cái đòn khiêng bằng kim khí thì số Bản Thể là vương nữ gieo chân pháp cho con người".

Xuân Hà viết nhiều về phụ nữ, nhấn mạnh vào nỗi khỗ tinh thần của họ. Trong các tác phẩm trước, chị lý giải nguyên nhân này bằng tham vọng, bằng sự xô đẩy của cuộc đời. Nhưng trong tập truyện ngắn này, nhà văn nhìn sâu vào những bí ẩn của thế giới tâm linh, của những thế lực vô hình đeo bám đời sống con người. Và thế giới tâm linh chưa bao giờ là dễ lý giải.

Thủy Bình

Nguồn: eVăn.