Andrey Gelasimov là nhà nghiên cứu văn học chuyên nghiệp, nhà nghiên cứu sân khấu, dịch giả; anh đã tham gia vào tiến trình văn học khá lâu và dành được một số thành tựu: tác phẩm của anh đã từng lọt vào vòng chung khảo của giải thưởng mang tên Ivan Petrovich Belkin và giải mang tên Apollon Grigoryev, anh đã đoạt giải “Booker sinh viên” lần thứ nhất. Sau những thành công bước đầu, Gelasimov im lặng khá lâu và năm 2008 anh công bố tiểu thuyết “Những vị chúa tể của thảo nguyên”.
Cốt truyện tiểu thuyết gồm hai phần– câu chuyện của cậu bé mồ côi Petka sống ở làng Razgulyaevka đâu đó cách biên giới Trung Quốc không xa, và câu chuyện của tù binh Nhật Hirotaro bị giam tại một trại tù gần Razgulyaevka. Hirotaro viết lịch sử gia đình cho các con mình đang sống ở Nagasaka. Một người bạn thân của Petka mắc một căn bệnh kỳ lạ, còn người Nhật biết điều trị một số bệnh bằng những loại lá ở địa phương. Đứa bé bệnh nhân và bác sĩ trí thức người Nhật chỉ gặp nhau ở cuối truyện, còn trước đó là chuyến đi buôn rượu lậu ở Trung Quốc, việc thuần dưỡng con sói con và những trận ẩu đả thực sự với những đứa trẻ khác, sự xuất hiện đột ngột của ông bố một chân của Petka, ý định tử tử của bà mẹ, nói chung là toàn bộ cuộc sống của một đứa trẻ.
Nhân dịp này nhà văn Andrey Gelasimov đã tổ chức cuộc họp báo để giới thiệu cuốn tiểu thuyết của mình Sau đó anh đã có cuộc trò chuyện với phóng viên báo Buổi sáng của Nga xung quanh vấn đề văn học, bóng đá, tư tưởng dân tộc và quá trình tái sinh của con người. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
- Năm nay hai giải thưởng sách lớn được trao cho các tác phẩm về đề tài chiến tranh (“Asan” của Vladimir Makanin và “Những vị chúa tể của thảo nguyên”). Đây có phải là một khuynh hướng mới không?
- Tôi nghĩ rằng không. Đơn giản là các tác giả tài năng thì có nhiều cơ hội nhận được giải thưởng. Makanin viết về đề tài nào mà chẳng hay.
- Nhưng không chỉ trong văn học – trong chính trị hiện đang diễn ra những cuộc tìm kiếm tích cực tư tưỏng dân tộc…
- Tất nhiên chúng đang diễn ra, đó là diều dễ hiểu. Bởi dân tộc cần phải trở nên khoẻ mạnh. Hiện nay nó đang ở trong tình trạng không phải là ốm yếu nhất, nhưng 15 năm trước tình hình rất đáng buồn. Còn khi người bệnh phục hồi sức khoẻ, anh ta cần tìm hiểu mình đã được uống những loại thuốc nào.
- Cái gì có thể trở thành loại thuốc như vậy?
- Tôi viết cuốn tiểu thuyết của mình, cũng là để lại bắt đầu tự hào về dân tộc mình. Cảm giác tự hào về việc bạn đã sinh ra ở nước Nga có thể liên kết tất cả chúng ta. Giống như với bóng đá năm ngoái: tại thành phố nhỏ bé của chúng tôi ở ngoại ô Moskva, các đường phố tràn ngập người, mặc dù thông thường vào giờ đó tất cả đã đi ngủ. Điều đó biểu thị không chỉ là một chiến thắng về mặt hình thức - điều đó biểu thị cảm giác rằng chúng ta không phải là những kẻ thua cuộc. Chúng ta đã hai lần liên tục vô địch thế giới về khúc côn cầu, các cô gái của chúng ta chơi trận chung kết tại Giải quần vợt Roland Garros. Chính cảm giác tự hào đó cần phải đoàn kết tất cả chúng ta.
- Anh từng nói rằng anh đã thay đổi về mặt sinh học khi viết “Những vị chúa tể của thảo nguyên”. Điều đó có nghĩa gì vậy?
- Thầy giáo sân khấu của tôi Anatoly Vasilyev dạy tôi môn đạo diễn sân khấu ở Trường Đại học nghệ thuật sân khấu quốc gia có lần đã nói: để tiến hoá về mặt sinh học tới chân tơ kẽ tóc, con người cần phải trải qua bốn giai đoạn. Thậm chí ở giai đoạn tế bào con người cũng trở nên khác. Chính vì vậy Vasilyev diễn tập rất lâu vở “Serso”: để các diễn viên bắt đầu diễn là những con người thế này, còn khi tiếp xúc với vở kịch họ đã trở thành các nhân vật. Chính tôi có cảm giác rằng tôi cần phải thay đổi hoàn toàn khi viết “Những vị chúa tể của thảo nguyên”.
- Hoạt động sân khấu trước đây của anh có ảnh hưởng gì tới lao động nhà văn?
- Kịch rất khác văn xuôi: quy luật của chúng khác nhau. Tôi nghĩ rằng tôi tiếp nhận những nguyên tắc nhất định của kịch từ sân khấu - đặc biệt khi khám phá xung đột.
.
- Cuốn tiểu thuyết của anh có một số phương án bản thảo. Chúng khác nhau như thế nào, anh chọn phương án nào và tại sao?
- Tối thiểu có ba phương án bản thảo. Trong đó nhiều sự kiện lịch sử, câu chuyện bắt đầu từ cuộc Nội chiến và kéo dài đến tận năm 1945. Ban đầu là phương án mô tả sử thi, nhưng dần dần tôi rút ngắn phạm vi thời gian và cuối cùng để lại phương án với câu chuyện diễn ra trong ba ngày. Tôi cảm thấy rằng cuốn tiểu thuyết cần phải cô đọng và dồn nén, chứ không phải dài dòng và lan man như nhiều nhà phê bình nhận xét
- Xin cho biết thái độ của anh đối với các giải thưởng văn học?
- Giải thưởng là một thiết chế rất quan trọng: nó định hướng cho độc giả. Thật thú vị khi những cuốn sách được tặng thưởng.
- Thông thường thì những cuốn sách hay được trao giải có đúng không?
- Hoàn toàn không phải lúc nào cũng như vậy. Có khoảng 70% những cuốn sách kém được trao giải. Nếu như bạn quan sát các tác giả đoạt giải “Booker” những năm gần đây thì thấy rằng trong số 10 – 15 nhà văn chỉ còn lại khoảng ba - bốn người. Những người còn lại biến đi đâu? Ai cần đến họ? Và ai đã bầu chọn họ? Thời gian chứng minh tuổi thọ của cuốn sách.
- Văn học mạng có thể cứu vãn, giúp đỡ, nâng nền văn học hiện tại lên một trình độ mới?
- Giống như trong tự nhiên, trong cuộc sống tất cả cũng tự cân bằng. Một dòng sông bị ô nhiễm, nếu chúng ta không vứt thêm những chất thải xuống thì cuối cùng nó cũng được làm sạch. Văn học mạng cũng vậy: thời gian trôi đi, cái xấu sẽ bị đào thải, cái hay sẽ còn lại.
- Anh có đọc tác phẩm của các đối thủ cùng giải không?
- Tôi biết rất rõ Nosov: ba năm trước chúng tôi đã trao tặng anh ấy giải “Debut” (“Tác phẩm đầu tay”). Lúc bấy giờ tôi hết sức ủng hộ anh ấy. Những cuốn sách khác của Nosov tôi chưa đọc, nhưng tôi tin rằng Nosov không thể có sách kém. Đơn giản là tôi tin: con người rất thú vị, mà đề tài cũng tuyệt vời. Còn cuốn “Viên thuốc” của Sadulaev thì tôi sẽ không đọc: tôi không hiểu, sau tiểu thuyết của Minaev thì viết về đề tài này làm gì nữa. Về mặt ngữ nghĩa đề tài “văn phòng” không có gì liên quan tới văn học.
- Loại nhân vật nào có thể làm khuấy động vũng bùn văn học đại chúng hiện nay?
- Đây là câu hỏi mang tính thế hệ. Thế hệ chúng tôi chỉ có một nhân vật – con người mà hiện đang có những thành công nhất định. Tôi muốn viết cuốn sách về con người đó. Loại nhân vật này dễ hiểu đối với tôi: anh ta kinh qua đoàn thanh niên cộng sản, những năm 1990 trộm cướp và cuối cùng gặt hái được thành công. Đây là cuốn sách theo phong cách “Trilogy of Desire” của Theodore Dreiser.
Đối với một nhà văn, ví dụ như Aleksandr Snegirev, rõ ràng nhân vật sẽ hoàn toàn khác – anh ta không hiểu thế hệ chúng tôi. Cuốn sách của anh ta sẽ viết về thanh niên.
- Bất luận tính hiện thực trong văn xuôi của anh, phần lớn các nhân vật tin tưởng vào những tình cảm của mình, quan tâm tới những vấn đề tự quyết, điều đó cho phép nhiều nhà phê bình gọi anh là người theo chủ nghĩa tân tình cảm…Anh có đồng ý không?
- Tôi xếp mình vào khuynh hướng văn học thích ứng. Văn học về cuộc sống, về con người và vì con người.
- Theo anh, nhiệm vụ của nhà văn hiện đại là gì?
- Nhiệm vụ của bất kỳ nhà văn nào – không cứ nhà văn hiện đại hay nhà văn Nga – là luôn luôn mô tả hiện thực một cách chính xác. Thế giới các nhân vật cũng thú vị như trong hiện thực. Đó chính là nhiệm vụ chủ yếu của người nghệ sĩ: chỉ phản ánh thời đại, tìm cách ghi nhận và khắc họa chân dung của nó.
- Tại sao phần lớn các nhân vật của anh là những “con người nhỏ bé”?
- Cuộc sống của một con người cá thể bao giờ cũng thú vị hơn cuộc sống của một con người quan chức. Ngay cả khi quyết định viết bộ ba tiểu thuyết như Dreiser tôi cũng sẽ xem xét nhà tư bản tài chính từ phía riêng tư, chứ không phải từ phía thành đạt của anh ta. Tôi sẽ luôn luôn chỉ quan tâm tới cuộc sống riêng tư của một con người cụ thể.
- Theo anh, nền văn học và điện ảnh Nga hiện đang ở tầng trệt phải không?
- Hiện tại quả đúng như vậy. Tôi đã nói rằng dân tộc sẽ trở nên khoẻ mạnh khi bắt xuất hiện một dòng chính thống ở trình độ Hollywood. Hơn nữa không phải Hollywood của các phim bom tấn, mà là Hollywood đoạt giải “Oscar”. Loại sản phẩm đó, rất tiếc, chúng ta chưa có. Tôi muốn được tham gia vào việc điều chỉnh tình hình đó.
- Anh muốn chúc độc giả điều gì?
- Xin chúc độc giả luôn luôn chỉ làm những điều mình thích.
Trần Hậu (Theo Utro.ru)
Nguồn: VNT
Ý kiến bạn đọc (0)
Ẩn/hiện ý kiến
- Nicolas Sarkozy - từ Toà thị chính Neuilly đến Điện Elysée
- Tiểu thuyết đầu tiên vào chung khảo Giải Văn Bách Việt
- Giới thiệu: Xu Xu, đừng khóc!
- Tiểu thuyết đầu tay đoạt giải có tiền thưởng lớn nhất thế giới
- Chuyện tình Vịnh Cedar: Một dòng sách văn học nữ giới
- Tọa đàm về sáng tác của cây bút trẻ Di Li
- “Chú hề” của trẻ thơ Eduard Uspenski
- Mở rộng "kênh" đọc!
- Cá sấu Ghena và cuộc hành trình tìm bạn
- Về giải thưởng Văn học thiếu nhi
