Toạ đàm nhân dịp ra mắt tuyển tập Hoa đường tuỳ bút

Thông cáo báo chí

HOA ĐƯỜNG TÙY BÚT

Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc tác phẩm Hoa Đường tùy bút, được coi là tuyệt bút của Thượng Chi Phạm Quỳnh. Đây chính là những trang viết của ông trong những ngày cuối đời, một tập hợp những bài viết chỉ đơn giản để ghi nhớ, để xua đi sự uế tạp của thế thời, để chiêm nghiệm nhân sinh cùng Nguyễn Du, Đỗ Phủ.

Đặc biệt trong dịp này, Công ty Văn hóa & Truyền thông Nhã Nam - Trung tâm Văn hóa Pháp L’Espace sẽ cùng phối hợp tổ chức buổi tọa đàm nhân dịp ra mắt tuyển tập Hoa đường tuỳ bút, với sự tham gia của các diễn giả:

- Nhà nghiên cứu văn học Nguyễn Huệ Chi

- PGS. TS. Trần Ngọc Vương

- Nhạc sĩ Phạm Tuyên

- Nhà nghiên cứu văn học Cao Việt Dũng

Thời gian: 18h, thứ Tư ngày 11/01/2012

Địa điểm: Phòng họp tầng 4, Trung tâm Văn hóa Pháp L’Espace, 24 Tràng Tiền, Hà Nội

A. VỀ TÁC GIẢ PHẠM QUỲNH

Phạm Quỳnh sinh năm 1893, mất năm 1945, hiệu là Thượng Chi, bút danh Hoa Đường, Hồng Nhân. Ông từng làm việc tại trường Viễn Đông Bác Cổ, là chủ bút tạp chí Nam Phong, người sáng lập đồng thời là Tổng thư ký Hội Khai trí Tiến Đức. Ông từng tham gia chính quyền Bảo Đại, giữ các chức vụ như Ngự tiền Văn phòng, Thượng thư Bộ Học và Thượng thư Bộ Lại. Sau khi Nhật đảo chính Pháp, ông lui về ở ẩn tại biệt thự Hoa Đường, Huế.

Trước đây, từng có nhiều đánh giá chưa khách quan về ông, nhiều người coi ông là tay sai đắc lực của thực dân Pháp. Tuy nhiên gần đây, bắt đầu có sự đánh giá công bằng hơn. Từ điển Văn học bộ mới (2004) coi ông là người có tinh thần dân tộc, ôm ấp một chủ nghĩa quốc gia theo xu hướng ôn hòa, lấy việc canh tân văn hóa để làm sống lại hồn nước. Bên cạnh đó, ông cũng thường được nhắc đến với tư cách là người đi đầu trong công cuộc quảng bá chữ Quốc ngữ.

Những tác phẩm của ông đã được xuất bản ở Việt Nam gồm:

- Mười ngày ở Huế, NXB Văn học – 2001;

- Luận giải Văn học và Triết học, NXB Thông tin, 2003;

- Pháp du hành trình nhật ký, NXB Hội Nhà Văn, 2004;

- Thượng Chi văn tập, NXB Văn học, 2007;

- Du ký Việt Nam, NXB Trẻ, 2007;

- Phạm Quỳnh - Tiểu luận viết bằng tiếng Pháp, NXB Tri thức, 2007.

B. VỀ TÁC PHẨM “HOA ĐƯỜNG TÙY BÚT”

I. Tóm tắt tác phẩm

Hoa đường tùy bút là tập hợp 11 bài tạp văn và 51 bản dịch thơ Đỗ Phủ. Các bài tạp văn như Thế thái nhân tình, Muốn sống, Chỉ buộc chân voi, Văn học Chính trị, Vô duyên, Con người hiểm độc, Anh chàng khoác lác, Tư tưởng Keyserling, Lão Hoa Đường thiếu Hoa Đường, Cô Kiều với tôi… là những bài viết giản dị, mộc mạc, lưu giữ ký ức cuối đời, đồng thời thể hiện rõ “thái độ ôn hòa, nho nhã” nhưng tiềm ẩn nhiều cảm xúc, rung động của Phạm Quỳnh trước thời buổi “Á Âu xung đột”. 51 bản dịch thơ Đỗ Phủ cho thấy dường như Phạm Quỳnh có ý làm một phép so sánh ngầm. Trong sự ám dụ với Đỗ Phủ, ông gián tiếp thể hiện những chiêm nghiệm của mình về cuộc đời và về tình người.

Ngoài ra, theo nhạc sĩ Phạm Tuyên, con trai Phạm Quỳnh, bản thảo Hoa Đường tùy bút vốn được Phạm Quỳnh trao cho nhà thơ Đông Hồ, sau này nhà thơ Đông Hồ mới trao trả lại cho gia đình tác giả. Nguyên mẫu của nhân vật chính trong bài viết Con người hiểm độc là một vị Thượng thư trong triều, vì có hiềm khích với Phạm Quỳnh nên nhiều lần rắp tâm hãm hại ông. Và có lẽ, cái chết của Phạm Quỳnh cũng có liên quan đến nhân vật giấu mặt này.

II. Nhận định về tác phẩm

“Trong cuộc ‘lăn lộn’ (ngày nay ta gọi là ‘dấn thân’) ấy, như ta biết, Phạm Quỳnh đã thất bại. Ông lui về ẩn dật, và bắt tay viết Hoa Đường tùy bút. Vậy Tùy bút Hoa Đường là gì? Thoạt nhìn, mươi bài tạp văn, không có chủ đề chung, không đường dây dẫn dắt nhất quán, tản mạn, rời rạc, như chợt nhớ đâu viết đấy, chợt nghĩ gì thì nói ra… Nhưng mà đọc đi đọc lại, ngẫm kỹ, rất có thể đây là một sự chuẩn bị, chuẩn bị cho một cuộc tổng kết, có thể là một cuộc tổng kết lớn, và sâu, rất sâu nữa, mà tiếc thay, ông đã không kịp làm.”

- Nhà văn Nguyên Ngọc

“Đọc Hoa Đường tùy bút, chúng ta không gặp những ngôn từ, những vần điệu trau chuốt, chúng ta chỉ được chứng kiến những điều ông đã nghe, đã thấy, đã thể nghiệm và đồng cảm với ông qua lời cảm hoài: Thiếu Hoa Đường này cũng sinh vào thời loạn là buổi Á Âu xung đột, mà tự khờ dại đem mình ra lăn lộn giữa phong trào hỗn độn, trong thời buổi nhá nhem, không biết cái thân ‘nho quèn’ đương nổi sao được thời thế và ở giữa cái xã hội xu thời mị chúng này, ai còn thiết đến kẻ văn nhân nho sĩ, chỉ biết đem một thái độ ôn hòa nho nhã mà đối với cái cuồng phong bác tạp hỗn hào…”

- Nhã Nam

III. Thông tin xung quanh tác phẩm

Thông tin xuất bản

HOA ĐƯỜNG TÙY BÚT

Tác giả:	Phạm Quỳnh
Nhà xuất bản:	Hội Nhà văn
Số trang:	222
Kích thước:	13 x 20,5 cm
Giá bìa:	43.000 VND
Năm xuất bản:	2011