Mở rộng "kênh" đọc!

Không ai nói ra, nhưng trong giới kinh doanh sách ngầm hiểu rằng, sách thiếu nhi là một thị trường mở, đầy hấp dẫn. Còn độc giả nhỏ tuổi lại được thụ hưởng một không gian đọc đa dạng để chọn lựa

Trước tới nay, với lợi thế quốc doanh, nhà xuất bản (NXB) Kim Đồng và NXB Trẻ vẫn đóng vai trò “anh cả” trong thị trường kinh doanh sách thiếu nhi. Nếu thế hệ bạn đọc nhỏ tuổi những năm 1980 trở về trước không đọc gì khác ngoài những sách của NXB Kim Đồng thì ngày nay, kênh sách thiếu nhi Việt Nam đã rộng hơn để chọn lựa, cơ hội tiếp cận cũng dễ dàng hơn.

Nhu cầu sách hay đối với thiếu nhi hiện nay rất cao sau một thời gian dài thị trường xuất bản mảng sách này mang tính độc quyền

Vài năm gần đây, với sự lớn mạnh của những công ty sách tư nhân, mảng thị trường này đã “chia lại” một cục diện khác. Ở đó, cho thấy sự kiên cường của những “đại gia cũ” và xuất hiện những gương mặt “đại gia mới” đầy năng động. Những tủ sách: văn học Nga, kiến trúc, danh hoạ, bộ sách Những con vật ngộ nghĩnh, truyện tranh song ngữ… của NXB Kim Đồng vẫn giữ hình ảnh “ổn định” đối với độc giả nhỏ tuổi. Một số sách NXB này vẫn chưa được nâng tầm về chất lượng giấy và in ấn, nhưng lợi thế lại là giá thấp, dễ mua với thiếu nhi ngoại thành, vùng xa. Về phía NXB Trẻ, truyện tranh và sách kỹ năng, kiến thức được biên soạn dành cho thiếu nhi đã xác định một diện mạo riêng. Đặc biệt, vài năm gần đây, những sự kiện dịch thuật và công bố các tác phẩm nóng cho đối tượng thiếu niên như Harry Potter, Aragon… cũng làm nên những thời sự sách đáng lưu ý. NXB này còn có cuộc thi viết cho thiếu nhi nhằm phát hiện ra những cây bút trong nước nhưng gần đây rơi vào im ắng vì, theo thông tin riêng, đang thiếu kinh phí!

Tuy nhiên, những tác phẩm văn học thiếu nhi kinh điển và đương đại của phương Tây dành cho lứa tuổi này là mảng từ trước tới nay bị bỏ trống thì nay đã có một công ty sách tư nhân tham vọng chiếm lĩnh. Với lợi thế tạo thương hiệu từ sách văn học dịch, từ khâu tổ chức thông tin bản thảo, nhanh nhạy trong giao dịch tác quyền, chăm chút về dịch thuật, công ty Nhã Nam lại tìm được một phân khúc riêng. Khoảng một năm trở lại đây, một số đầu sách văn học thiếu nhi đương đại được Nhã Nam tung ra thị trường đã tạo nhiều dấu ấn. Với một loạt sách hè 2009 với chín cuốn văn học thiếu nhi đương đại thế giới được ra mắt, công ty sách này không ngần ngại công bố tham vọng của mình ở mảng thị trường này một cách mạnh mẽ. Hiện nay, theo ban giám đốc của Nhã Nam, sách thiếu nhi đang chiếm 20 – 25% tổng số đầu sách của công ty này và đã có những đầu sách thiếu nhi như bộ Nhóc Nicolas (của Goscinny, Sempé) bán chạy gấp nhiều lần so với những đầu sách văn học dịch khác dành cho người lớn vốn được kỳ vọng, thường được đầu tư công phu.

Một đơn vị làm sách tạo thương hiệu bằng một tủ sách văn học trong nước nhưng lại đang tập trung đầu tư (và nuôi sống mình) bằng kinh doanh sách thiếu nhi, đó là Đông A. Trong dịp khai trương nhà sách Picture Books tại Sài Gòn, đánh dấu một giai đoạn “Nam tiến” của nhà sách này, khách hàng dễ nhận ra hầu hết sách được bày bán tại đây do Đông A xuất bản là sách ảnh dành cho thiếu nhi. Trong khi đó, tủ sách Văn Mới, mà nhiều người lầm tưởng là đã làm nên thương hiệu Đông A thực ra là rất “khiêm tốn”, mặt khác, cũng không đem lại doanh thu bao nhiêu cho công ty này.

Nhiều công ty sách tư nhân khác như Phương Nam, Dân Trí, Thương Huyền, Phan Thị… cũng đi vào thị trường sách thiếu nhi với một tư thế khá quyết liệt. Họ tìm cách chia sẻ một thị trường rộng lớn với tất cả sự hào hứng. Hiện nay, số lượng bản in lần đầu của các sách Kim Đồng, các bộ truyện tranh của NXB Trẻ hay sách ảnh của Đông A, có khi đến 5.000 bản, nhiều cuốn còn được tái bản rất sớm. Trong lúc đó, mỗi đầu sách văn học dịch giá trị cho người lớn, những best-seller tại nước ngoài khi xuất bản tại Việt Nam, chỉ “rón rén” 1.000 – 2.000 bản.

Theo nhận định từ ban giám đốc Nhã Nam thì mặc dầu vậy, con số 5.000 bản đối với thiếu nhi của một đất nước hơn 86 triệu dân vẫn chưa phải là cao. Việc lắng nghe thị trường và đầu tư nghiêm túc, tìm ra phân khúc tốt nhất cho lĩnh vực sách thiếu nhi đang là vấn đề đáng để coi trọng và suy nghĩ một cách nghiêm túc. Ngay cả việc vun đắp văn hoá đọc cho tương lai, phát triển cây bút trong nước viết cho độc giả nhỏ tuổi… có lẽ cũng bắt đầu từ việc mở rộng, phát triển những “kênh” đọc cho đối tượng độc giả thiếu nhi ngay từ bây giờ!

bài và ảnh Nguyễn Vinh

Nguồn: SGTT.