Tạp văn Võ Công Liêm một đóng góp nhỏ về văn hóa trong và ngoài nước

Trần Văn Lương

(Sách do công ty Truyền thông Hà Thế liên kết NXB Hội Nhà văn xuất bản tháng 5.2010)

Cố gắng đi tìm những cách nhìn, cách cảm nhận, cách nghĩ mới mẻ cho những tác giả, tác phẩm đã quen, đó chính là lí do vì sao tập tạp văn này của Võ Công Liêm ra đời. Tập tạp văn gồm mười lăm bài viết, tác giả không đưa ra một sự nhận định quả quyết nào mà chính bằng những ngôn từ tạo cho người đọc những ấn tượng mới, và Võ Công Liêm cũng chỉ xem nó là "một đóng góp nhỏ về văn hóa trong và ngoài nước cho thêm phần phong phú".

Đọc tập tạp văn này ta có thể thấy sự dày công nghiên cứu của Võ Công Liêm đối với những thành tựu văn học trong cũng như ngoài nước. Ta sẽ lại được thấy một Cung Oán Ngâm Khúc của Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều ở cách cảm nhận không chỉ về người cung nữ mà còn là cách cảm nhận về chính người viết ra tác phẩm đó. Một ý niệm cao siêu thoát tục được toát ra trong ngôn từ để nói về cái oán của người cung nữ hay nói về nỗi lòng của Ôn Như Hầu. Sau nỗi lòng trĩu nặng ấy ta bắt gặp ngay một Hồ Xuân Hương, người phá cách ngôn từ trong văn chương trung đại. Võ Công Liêm nói: "đây là một dấu hiệu tiến bộ trong lãnh vực ngôn ngữ và văn học" và "Hồ Xuân Hương lấy thơ để giễu đời, để miệt thị những kẻ lộng quyền, nói lên những thói hư tật xấu mà xã hội phong kiến đã dung tục đã bao che. Tư tưởng của nữ sĩ phản ảnh đích thực của cuộc đời mà bà đã sống và thấy". Với ngòi bút linh hoạt của mình, Võ Công Liêm đã kéo người đọc đi từ góc này đến góc kia của cuộc đời thông qua các nhân vật, các tác giả mà ông đã đề cập tới. Ở tập tạp văn này ta còn bắt gặp một nhân vật mà chắc chắn phần lớn người Việt Nam không thể nói không biết, đó là Chí Phèo. Võ Công Liêm đã nói lên cái nỗi cô đơn tột cùng của kẻ "không có gì" này. Không phải là bằng những nhận định như rất nhiều người khác đã nói, Võ Công Liêm nói bằng một cách diễn đạt khác, với một sự cảm thương cho nhân vật này của Nam Cao.

Bên cạnh mảng đề tài đề cập đến những nhân vật trong các tác phẩm đã thành danh, phần khác của tập tạp văn này Võ Công Liêm nói đến những nhà thơ, nhà văn cả trong nước và nước ngoài, mà phần lớn họ đều có một cuộc sống "vĩ đại". Đó là thi sĩ Bùi Giáng, một thi sĩ kì tài nhưng cũng có một cuộc sống hết mình cho thơ ca mà chỉ có mình ông mới sống được như thế. Và có như vậy ông mới là Bùi Giáng. Đó là "Một thời đã qua của Simone de Beauvoir", là "Nỗi thống khổ của Edgar Allanpoe" hay về ngôi sao của văn chương Mỹ John Updike...

Và một phần khác trong tập tạp văn này người đọc sẽ được thưởng thức những khúc nhạc du dương hay thưởng thức đủ các loại rượu ngon của Trung Hoa như Thiệu Hưng nữ nhi hồng, Thiện Hưng Trạng nguyên hồng, Trúc Diệp thanh, Mai Quế Lộ, Bạch Thảo tửu, Biên Tái tửu, Hầu Nhi tửu, Bồ Đào tửu, Ngũ Gia Bì, Kim Tước tửu... trong truyện của Kim Dung

Và một phần cuối đầy thú vị cho người đọc cùng đi với Võ Công Liêm trong "Một chuyến đi Tây" để gặp gỡ những nhân vật văn chương, hội họa... mang tầm cỡ thế giới như: Lamartine, Balzac, Chateaubriand, Gide, Stendhal, Picasso...

Tạp văn Võ Công Liêm
Tác giả: Võ Công Liêm
Thể loại: tạp văn
Công ty Truyền thông Hà Thế liên kết NXB Hội Nhà văn 2010
Khổ sách:13 X 20,5 cm
Số trang:176
Trình bày bìa: Bế Đỗ Thái Văn
Trình bày nội dung: Huyền Anh
Giá bìa: 30.000đ