Đã lâu lắm không qua ngã tư Kim Ngưu - Trần Khát Chân, hôm đó, có việc đi ngang qua, tôi bỗng giật mình thấy hình như vừa thừa vừa thiếu một cái gì đó. Tôi dừng hẳn lại, ngắm nhìn khu phố sầm uất đồ sộ này, bởi cách đây một thời gian khá lâu, nó không hẳn thế.
Vâng phải rồi, tôi thấy vắng bóng cái quán be bé quen thuộc ngày xưa nơi góc phố ấy, nơi có một bà cụ già hom hem luôn ngồi bên bậu cửa. Dân chúng trong khu phố này đều quá quen với hình ảnh ấy. Người ta dường như cũng quên hẳn cái tên thật của bà, mà chỉ còn nhớ cái tên dân dã dễ nhớ : Người đàn bà cầm dao. Vì bà vốn làm nghề mài dao kéo.
Bà quê quán ở đâu, chẳng ai biết. Bà chưa già lắm, chỉ độ ngoài sáu mươi tuổi, nhưng cuộc đời chắc lam lũ và khốn đốn khiến bà hom hem. Những thóa mạ của thời gian đánh dấu trên khuôn mặt khắc khổ bằng các nếp nhăn chằng chịt. Con phố sầm uất này trước đây vốn là một bãi rác, là một khu chứa chấp đầy các thứ tệ nạn, nghiện ngập, trộm cắp, ca-ve… hay còn là nơi dành cho những con người tứ xứ phiêu bạt lên đất Hà thành mà không nơi nương tựa.
Ngày trước, có đôi lần tôi ghé quán bà để mài dao, quán cũng là nơi trú ngụ của bà chỉ vẻn vẹn vài mét vuông, kê được mấy tấm ván vừa làm nơi tác nghiệp, lại vừa làm chỗ nghỉ lưng, lại làm cả bếp để nấu nướng. Trong nhà, chẳng có gì đáng tiền hết ! Bà ít kể chuyện mình, nếu có chỉ là những cái gật lắc đầu hờ hững. Bà như không còn muốn nhớ đến những năm tháng quá khứ mỏi mòn của mình. Ấy thế mà lần ấy, trong một buổi trưa hè lặng vắng, bà đã tâm sự với tôi bằng những dòng kể đứt quãng mà tôi cố chắp vá thành một câu chuyện.
Bà sinh ra trong một miền quê đầy nắng và gió. Những cơn gió Lào mùa hè thổi thốc đến khiến cho làn da thiếu nữ mau hanh khô. Mồ côi cả cha lẫn mẹ, bà đi thanh niên xung phong. Khi giải phóng về quê, chẳng còn gì nữa. Nhà cửa tiêu điều tan hoang. Bà dạt lên thành phố. Không lưng vốn, không bằng cấp, bà làm tất cả những công việc có thể. Gánh hàng rong của bà đã cung cấp cho bao gia đình cỡ nhỡ những mớ rau, con cá. Không một hang cùng ngõ hẻm nào của đất Hà thành này mà không in dấu những bước chân của bà. Tứ cố vô thân, thấy người ta dựng lều, nhảy dù đến xóm liều ấy, bà cũng làm theo. Thời gian trôi, căn bệnh ở rừng xưa kia cộng với tuổi tác không cho phép bà đi gánh rong nữa. Bà đành mở hiệu mài dao tại nhà mình.
Thời mở cửa, đô thị hóa phát triển tới tấp. Khu xóm liều xưa giờ bỗng biến thành khu phố đông vui giàu có. Nhà nhà làm sổ sách để được công nhận quyền sở hữu đất. Người ta khai man đủ thứ, còn bà, chỉ khai đúng số đất mà bà đã dựng căn lều. Những căn nhà tân kỳ mọc lên, đường mở rộng. Nhưng căn nhà xiêu vẹo của bà vẫn thế. Nó như một vết sẹo xấu xí trên khuôn mặt một thiếu phụ cao sang đài các. Nhiều kẻ lăm le nhóm ngó nơi ở của bà và đã trả giá rất cao. Còn bà thì vẫn cần mẫn ngồi mài dao kéo mà chẳng màng tâm đến tiền bạc. Mỗi con dao mài ở chợ thường là 2000 đồng, còn bà thì chỉ lấy 1000 hoặc 500 đồng. Thế rồi, người đến mài dao cũng ít đi. Bây giờ, người ta chỉ dùng toàn dao thái, hỏng là vứt liền, chứ còn ai đủ thời gian đem dao ra quán của bà để mài nữa đâu. Không có tiền thì bà nhịn đói, nhiều lúc đi ngang qua, tôi thấy bà vơ những nắm lá bên đường đốt lên để nấu một bát mì tôm. Bà cũng không đi xin ăn…
Tôi bồi hồi dựng xe bên vỉa hè và lần tìm nơi mà trước đây vốn là cái quán của bà. Không còn nữa. Tại đó đã mọc lên một cửa hiệu bán hoa lộng lẫy. Những bông hồng nhung thắm đỏ, những bông hồng vàng, hoa loa kèn trắng muốt, những bó pensée chúm chím, đây đó điểm những chùm mi-mô-za vàng rực rỡ…
Trời mùa thu, những chùm nắng vàng cuối ngày hắt trên những tán lá. Chiếc xe tải chở cát phóng vù qua trước mặt tôi khiến cả đám bụi bay mù mịt. Tôi quay đi lấy khăn che mắt. Lòng bỗng trào dâng bởi biết bao cảm xúc cứ ứ dần lên, nghèn nghẹn ở cổ họng, cay cay ở sống mũi và ươn ướt ở mắt. Trong lòng đường biết bao con người hối hả phóng xe đi. Tôi lại ngước mắt ngắm khu phố. Khu phố đã được liền mạch bằng những tòa nhà cao tầng hiện đại. Khuôn mặt của người thiếu phụ giờ đã được chỉnh hình, đẹp lộng lẫy kiêu sa. Nhưng người ta đã ném đâu đó rồi một mảnh đời, mảnh đời Người đàn bà cầm dao của tôi !
Ý kiến bạn đọc (0)
Ẩn/hiện ý kiến
